تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی-اجتماعی بر رفتارهای خودمراقبتی افراد مبتلا به فشارخون: یک کارآزمایی بالینی

مقدمه:  پرفشاری خون یکی از مشکلات عمده بهداشت عمومی است که با شیوع بالا و عوارض خطرناک، از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی-اجتماعی بر رفتارهای خودمراقبتی افراد مبتلا به پرفشاری خون انجام گرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه کارآزمایی بالینی، 200 فرد مبتلا به پرفشاری خون در دو گروه مداخله و شاهد قرار گرفتند (هر گروه 100 نفر). گروه مداخله چهار جلسه آموزش حضوری مبتنی بر نظریه شناختی-اجتماعی را دریافت کردند. بود. پرسش‌نامه شامل رفتارخودمراقبتی، مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی و اطلاعات جمعیت شناختی بصورت خودگزارش‌دهی در قبل و یک ماه بعد از مداخله آموزشی از افراد مورد مطالعه تکمیل گردید. داده‌های گردآوری شده با نرم‌افزار spss نسخه 26 تحلیل گردید. یافته‌ها: میانگین (انحراف معیار) سن در گروه مداخله و شاهد به ترتیب 45/88 (7/82) و 46/79 (6/07) بود. گروه مداخله و شاهد از نظر سن و جنسیت با هم تفاوت معنی‌داری نداشتند. پس از انجام مداخله آموزشی، بین گروه مداخله و شاهد از نظر میانگین نمره انتظارات پیامد (p<0.001)، خودکارآمدی (p<0.001)، خودتنظیمی(p<0.001)، و حمایت اجتماعی (p<0.001)، افزایش معناداری وجود داشت. بعد از مداخله آموزشی، میانگین نمره خودمراقبتی (6/1±98/6 در مقابل 6/4±72/7) به‌طور معناداری در گروه مداخله افزایش یافته بود(p<0.001). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این مطالعه، مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه شناختی- اجتماعی بر افزایش نمره خودمراقبتی مبتلایان به پرفشاری خون موثر است، لذا می‌توان در پایگاه‌های سلامت، از این آموزش جهت بهبود کنترل فشارخون بهره جست.

effect of a cognitive-social theory-based educational intervention on self-care behaviors in patients with hypertension: a clinical trial

introduction: hypertension is a significant public health issue due to its high prevalence and serious complications. this study aimed to investigate the effect of social cognitive theory (sct)  based educational intervention on improving self-care behaviors in individuals with hypertension. materials and methods: this clinical trial involved 200  individuals with hypertension، divided into two groups: intervention and control (100 individuals per group). the intervention group received four face-to-face training sessions based on sct. the questionnaire included self-care behavior، based on sct، and demographic characteristics. the questionnaire was self-administered before and one month after the educational intervention. data were analyzed using spss version 26. results: the mean (standard deviation) age in the intervention and control groups was 45.88 (7.82) and 46.79 (6.07)، respectively. the two intervention and control groups did not differ significantly in terms of age (p=0.287) and gender (p=0.460)، respectively. after the educational intervention، the mean scores for outcome expectations (p<0.001)، self-efficacy (p<0.001)، self-regulation (p<0.001)، and social support were significantly different between the experimental and control grou ps.following the educational intervention، there was a significant increase in self-care in the intervention groups (98.6±6.1 vs. 72.6±6.4، p<0.001). conclusion: based on the findings of this study، sct- based educational interventions have a positive impact on self-care scores in patients with hypertension. therefore، this training can be used in health centers to improve blood pressure control.