رابطه محیط عاطفی خانواده و خودمدیریتی دیابت با نقش میانجی راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در افراد مبتلا به دیابت

مقدمه: دیابت از شایع ترین بیماری های مزمن شناخته شده است. خود مدیریتی دیابت از مهم ترین ارکان کنترل دیابت محسوب می شود، لذا شناسایی عوامل موثر بر خودمدیریتی دیابت، که سازه های روان شناختی از عمده‌ترین آن‌هاست، ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین محیط عاطفی خانواده و خود مدیریتی دیابت با نقش میانجی راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در افراد مبتلا به دیابت انجام شد. مواد و روش ها: پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی با طرح مقطعی و نمونه گیری هدف مند شامل 200 فرد مبتلا به دیابت نوع یک و دو مراجعه کننده به مراکز بهداشتی استان تهران در سال 1404-1403 بود. داده ها با استفاده از توزیع پرسش‌نامه‌های محیط عاطفی خانواده (bfrs)، خودمدیریتی دیابت (dsmq) و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان (cerq) در بین شرکت‌کنندگان جمع آوری و با روش همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر، تحلیل شد. یافته‌ها: رابطه مثبت معنادار بین محیط عاطفی خانواده با خودمدیریتی دیابت (p<0/001، r=0/557) و رابطه مثبت معنادار بین محیط عاطفی خانواده و راهبردهای سازگار تنظیم شناختی هیجان(p<0/001، r=0/484) مشاهده شد. رابطه بین محیط عاطفی و راهبردهای ناسازگار معکوس و معنادار بود (p<0/001، r=-0/317). همچنین، بین راهبردهای سازگار و خودمدیریتی دیابت، رابطه مثبت معنادار (p<0/001، r=0/582) و بین راهبردهای ناسازگار و خودمدیریتی دیابت، رابطه معکوس معنادار مشاهده شد(p<0/001، r=-0/438). راهبردهای تنظیم شناختی هیجان (سازگار و ناسازگار) نقش میانجی نسبی را در رابطه بین محیط عاطفی خانواده و خودمدیریتی دیابت ایفا کرد (0/001>p). نتیجه گیری: با توجه به نتایج، سازه‌های محیط عاطفی خانواده و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان می‌توانند در راستای بهبود خودمدیریتی دیابت و کاهش عوارض مرتبط، مورد توجه قرار گیرند.

the relationship between family emotional environment and diabetes self- management with the mediating role of cognitive emotion regulation strategies in people with diabetes

introduction: diabetes is one of the most common chronic diseases. diabetes self-management is considered the most important element of diabetes control. therefore، identifying factors that affect diabetes self-management is important. psychological variables are included among the most important of these factors. therefore، the present study aimed to investigate the relationship between the family's emotional environment and diabetes self-management، with cognitive em otion regulation strategies as a mediating factor، in people with diabetes. materials and methods: the present study was a descriptive-correlational، purposive sampling study that included 200 patients with type 1 and type 2 diabetes attending health centers in tehran province in 2024-2025. the data were collected using the family environment questionnaire (bfrs)، the diabetes self-management questionnaire (dsmq)، and the cognitive emotion regulation questionnaire (cerq). data were analyzed using pearson's correlation and path analysis. results: a significant positive relationship was observed between the family emotional environment and diabetes self-management (r=0.557، p<0.001). a significant positive relationship was observed between the emo tional environment and adaptive strategies (r=0.484، p<0.001)، and a significant negative relati onship with maladaptive strategies (r=-0.317، p<0.001). a significant positive relation nship was observed between adaptive strategies and diabetes self-management (r=0.582، p<0.001) and a significant negative relationship between maladaptive strategies and self-management (r=-0.438، p<0.001). emotion regulation strategies played a partial mediating role in the relationship between family emotional environment and diabetes self-management (p<0.001). conclusion: emotion regulation strategies and family emotional environment can be considered to improve diabetes self-management and reduce related complications.