آینده‌نگاری سیستم‌های تولید غذا با تاکید بر کسب‌و‌کارهای کشت گلخانه‌ای در ایران مورد مطالعه: ناحیة روستایی یزدآباد، فلاورجان

فهم چشم‌انداز پیش ‌روی سیستم‌ های تولید کشاورزی محافظت‌شده و عمقی، به ویژه کشت‌های گلخانه‌ای، با توجه به مسائل و شرایط زمینه‌ای، اهمیت شایانی دارد. تحقیق حاضر با هدف ترسیم تصاویر آینده در واحدهای بهره‌برداری گلخانه‌ای در ایران انجام شده است. با اتخاذ دو رویکرد اکتشافی و هنجاری در مطالعات آینده، روش های تحلیل مضمون، مثلث آینده و تجزیه وتحلیل لایه‌ای علّی«cla» جهت پاسخ به پرسش پژوهش به کار گرفته شد. مصاحبه‌هایی با افراد کلیدی حوزه‌ کشت وکار گلخانه‌ای در پس کرانه‌ غربی شهر اصفهان انجام و اخبار و مطالعات پیشین نیز جمع‌آوری شد. با تحلیل مضمون روی گزاره‌های کلامی شرکت‌کنندگان، سه تصویر اولیه‌؛ «آرمان‌شهری»، «ویران‌شهری» و «شاهین‌شهری» به دست آمد. با توجه به اهمیت روندها و رویدادهای گذشته و حال، وزن تاریخ، فشارهای حال و کشش‌های آینده نیز شناسایی شدند و در مثلث آینده قرار گرفتند. «توسعه‌ گلخانه‌های کشور» به عنوان کششی برای آینده، گرچه طرح هدف و مورد حمایت دولت است اما بر اثر سنگینی وزن گذشته، کم‌قوتی فشارهای حال و کشش ناچیز مثلث آینده، امکان چرخش کافی را نداشته است. در ادامه، ادراکات مختلف آینده در چهار لایه‌‌ «cla» تحلیل شد. نتایج نشان داد که در عمیق‌ترین لایه؛ یعنی استعاره، مشکلی وجود ندارد و معیوبی لیتانی‌ها و کاستی‌های نظام‌مند، بیشتر ریشه در لایۀ میانی یعنی گفتمان و جهان‌بینی‌ای دارد که حاکی از کشاورزی بهره‌کشانه و اقتصاد ناپایدار است. با مرور مطالعات موجود و تجمیع نظر متخصصان، یک گفتمان جایگزین و سناریوی واقع‌بینانه‌ متناظر با آن پیشنهاد شد که براساس آن رشد کمّی زیربخش گلخانه‌ای بخش کشاورزی، با تحمل شوک‌ها و فشارهای ناشی از یک اقتصاد ضعیف و ناپایدار، از سوی بازیگران تولیدکننده ادامه خواهد داشت و تنها تولیدکنندگانی که در خوشه‌های صنعتی حضور دارند و با تعاونی‌ها و بازارهای موفق مرتبط هستند، می‌توانند چرخه های توسعه‌ کیفی داشته باشند.

foresight of food production systems with emphasis on greenhouse cultivation businesses in iran (case study: yazdabad countryside, falavarjan)

understanding the future of greenhouse cultivation is of great importance. the research was aimed to draw its future images in iran. both exploratory and normative approaches of future studies were adopted. content analysis, future triangle and causal layered analysis methods were used to answer the questions. key stakeholders of this business in the western hinterland of isfahan capital city were interviewed, and news and previous studies were also collected. three initial images of armanshahri (utopian), viranshahri (dystopia), and shahineshahri (heterotopian) were contently discovered. given the importance of past and present trends and events, the weight of history, present pressures, and future pulls were also identified and placed in the future triangle. the development of the country’s greenhouses agenda, as a pull for the future, is a target plan supported by the government. however, due to the weight of the past, the weakness of present pressures, and the insufficient pull of the future, the triangle did not have enough momentum to rotate. also, the results of cla showed that there is no problem in the deepest layer, the metaphor, the defects of litanies and systemic shortcomings are more rooted in the middle layer, the discourse and worldview that implies intensive agriculture and an unsustainable economy. finally, based on a more realistic scenario, the quantitative growth of the sector will continue, with producers enduring the shocks and pressures of a weak and unstable economy. and, who are participated in industrial clusters and connected to successful cooperatives and markets can qualify their development cycles