مروری بر رای دیوان بین‌المللی دادگستری در قضیه شیلی علیه بولیوی در پرتو اصول حقوق بین‌الملل آب

دیوان بین‌المللی دادگستری، بعد از سپری شدن حدود 6 سال از زمان آغاز رسیدگی در تاریخ 1 دسامبر 2022، رای خود را در قضیه «اختلاف پیرامون وضعیت و استفاده از آب‌های سیلالا (شیلی علیه بولیوی)» صادر کرد. دیوان در این قضیه، در پی یافتن جنبه‌های همگرایی و نزدیک کردن دیدگاه‌های طرفین و دعوت طرف‌ها برای همکاری بوده تا رفع واقعی اختلاف و صدور رای در رابطه با تایید یا رد یک ادعا. از این رو دیوان در مورد اکثر سوالاتی که از او شده بود، تصمیمی نگرفت. دیوان در قضیه رودخانه سیلالا می‌توانست و می‌بایست به نحو شایسته‌ای به اختلافات مربوط به «استفاده فعلی» و «حقوق اکتسابی» در چهارچوب اصل بهره‌برداری منصفانه و معقول و تعهد به اطلاع‌رسانی و مشورت در مورد اقدامات برنامه‌ریزی‌شده بپردازد. سوال این پژوهش آن است که آیا رای دیوان بین‌المللی دادگستری در قضیه مطروحه می‌تواند منجر به توسعه همکاری بین کشورهای ساحلی شود یا خیر. فرضیه این تحقیق آن است که تصمیم دیوان نه‌تنها کمکی در مورد تعهدات دولت‌ها در رابطه با توسعه همکاری بین‌المللی بین کشورهای ساحلی نمی‌کند، بلکه حتی ممکن است مانع از آن شود؛ این مطالعه به شیوه توصیفی تحلیلی به این نتیجه می‌رسد که دیوان بین‌المللی دادگستری در این قضیه نتوانسته است مسائل حقوقی اساسی را به ‌اندازه کافی حل‌وفصل و طرفین را در مورد حقوق و تعهدات خود به نحو شایسته‌ای راهنمایی کند.

review of the icj’s judgment in chile v. bolivia in light of international water law principles

the international court of justice (icj), after six years of proceedings commencing in 2016, rendered its judgment in the case concerning the dispute over the status and use of the waters of the silala (chile v. bolivia). rather than issuing a decisive ruling on the substantive legal questions presented, the court adopted a conciliatory approach, emphasizing areas of agreement between the parties and promoting cooperative solutions. consequently, the court refrained from ruling on most of the legal issues put before it. regarding the silala river dispute, the court had both the opportunity and obligation to adjudicate issues concerning current use and vested rights within the framework of the fundamental equitable and reasonable utilization principle and the obligation of prior notification and consultation concerning planned measures. this study examines whether the icj’s judgment can foster meaningful transboundary water cooperation. the hypothesis posits that the court’s decision not only fails to assist states in fulfilling their cooperative obligations under international water law but may even undermine such cooperation. through a doctrinal and analytical methodology, this study concludes that the icj failed to adequately resolve fundamental legal issues or provide sufficient jurisprudential guidance to the parties regarding their rights and obligations under international water law.