بررسی دعوی خلع ید مشاعی بر محور رفع چالش‌های قضایی

یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات مطروحه در رویه قضایی به دلالت نارسایی‌های تقنینی آن، دعوی خلع ید مشاعی است. قواعد خاص حاکم بر این دعوی، تتبع در شناخت و رفع چالش‌های آن را امری ضروری در جهت تحقق دادرسی عادلانه نموده است؛ از این رو در این مسیر گام نهاده شد و برآیند این پژوهش این بود که در مرحله رسیدگی، قضات در خصوص نحوه احراز مالکیت خواهان و تشخیص خوانده این دعوی ملاک معینی ندارند، همچنین در زمان فوت یا حجر یا تغییر احدی از خواهان‌ها یا خواندگان متعدد دعوی با بلاتکلیفی مواجه‌اند؛ و در مرحله اجرای احکام این ابهامات نمود بیشتری داشت به‌طوری‌که پس از اجرای حکم خلع ید، نحوه تحویل و اداره ملک مشاع و تعیین تکلیف مستحدثات عین، با چالش‌های جدی روبه‌رو بود. برای رفع چالش‌های مکشوفه ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی و رای وحدت رویه شماره 672 دیوان عالی کشور دو دستاویز محکم قرار داده شد و خلاهای آن با پذیرش دو اصل «سرایت‌پذیری نتیجه دعوی خلع ید مشاعی به کلیه مالکان» و «قائم بودن حل اختلاف شرکا به عنصر اذن» مرتفع گردید.

study of dispossession lawsuit about joint property based on the resolution of judicial ambiguity

one of the involved issues in precedent for deficiency of the rules is dispossession lawsuit aboat joint property. this lawsuit is subject to special rules as such recognition and solving its ambiguities realizes justly trial. so we started writing this article and the consequence was that in judicial process; judges do not have certain criterion for cognizance the ownership of the claimant and recognition the defendant in this lawsuit; also, at the time of death or disability or change of one of the claimants or multiple defendants, they are confused; and in the stage of enforcement of judgments, these ambiguities were more be revealed so that how to deliver and manage the joint property and determine the standing property have serious ambiguity. in order to resolve these ambiguities; we hang on article 43 of the civil judgments enforcement act and general assembly of the supreme court vote no. 672 and its defects were solved with acceptance of two principles “the result of the dispossession lawsuit aboat joint property transmits to all owners” and “resolving disputes between partners depends on permission”.