نسخه ای نوشناخته از کتاب انیس الناس با شناختی تازه از مولف آن

کتاب انیس النّاس یا رساله در اخلاق و سیاست، از آثار قرن نهم هجری با موضوع حکمت عملی است. تاکنون دو نسخه از این کتاب شناسایی شده است. هر دستنویس با عنوانی متفاوت از دیگری و منتسب به مولفی متفاوت در فهرست های نسخ خطی ثبت شده است. هدف این مقاله مشخص‌نمودن مولف اصلی کتاب انیس النّاس، معرفی نسخه های یافت‌شده از کتاب و اثبات لزوم توجه به تحریر دوم آن است. بنابراین ضمن نقل اظهارنظرهای موجود دربارۀ انتساب اثر به مولف، آنچه دربارۀ مولف اصلی کتاب، قوام الدّین محمّد یزدی و آثار او به دست آمده است، عرضه و بررسی خواهد شد. سپس ضمن معرفی تحریرهای موجود با مقایسۀ متن آن ها، به این موضوع می پردازیم که تحریر دوم چگونه می تواند به رفع ابهام و افتادگی های تحریر اول که در نسخۀ چاپی هم ظاهر شده کمک کند و به این ترتیب اثبات می شود که مولف کتاب انیس النّاس، قوام الدّین محمّد یزدی است و جهت دست‌یافتن به متنی صحیح تر از کتاب انیس النّاس لازم است، متن نسخۀ نوشناخته مورد توجّه و مقایسه با متن تحریر اول قرار گیرد.

a recently-known version of the book anis al-nas with a new recognition of its author

the book anis al-nas, written in the 9th century ah, is on the theme of practical wisdom. two handwritten versions of this book have been found so far. each version is recorded in the list of handwritten works under a different title and in the name of a different author. the present study seeks to identify the real author of the book, introduce the versions found, and justify the necessity of paying special attention to the second version. in this regard, various opinions about the proclaimed author of the book are examined, and ghavam al-din mohammad yazdi, as the main author, is introduced along with his works. then, the available versions of anis al-nas are compared, and some light is shed on how the second version of the book can help to clarify the ambiguities and fill the gaps of the first version even in its printed copy. it is concluded that ghavam al-din mohammad yazdi was the one who wrote the book. it is also emphasized that making corrections on the text of the book is possible by comparing the two versions.