بررسی اثر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل ارتقای سلامت پندر بر میزان تبعیت از درمان سالمندان مبتلا به دیابت نوع 2: یک کارآزمایی بالینی تصادفی

اهداف تبعیت از درمان سالمندان مبتلا به دیابت، ضعیف و هموگلوبین گلیکوزیله (hba1c) بالا است. بنابراین نیاز به استفاده از مدل‌های ارتقادهنده سلامت برای تغییر سبک زندگی سالمندان مبتلا به دیابت وجود دارد. الگوی ارتقا‌دهنده سلامت پندر یکی از این مدل‌ها می‌باشد. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تعیین اثر مداخله آموزشی مبتنی برالگوی ارتقای سلامت پندر بر میزان تبعیت از درمان سالمندان مبتلا به دیابت نوع 2 انجام شد.مواد و روش ها مطالعه حاضر، از نوع تجربی روی 80 سالمند دیابتی مراکز بهداشتی و درمانی بجنورد اجراشد. سالمندان براساس معیار ورود و خروج با تخصیص تصادفی به 2 گروه 40 نفره تقسیم شدند. گروه کنترل درمان‌های روتین را دریافت کرد، لیکن گروه آزمایش در طی 8 جلسه به مدت 4 هفته بر‌اساس الگوی ارتقای سلامت پندر آموزش دریافت کرد. داده‌ها توسط پرسش‌نامه‌های اطلاعات جمعیت‌شناختی، سبک زندگی ارتقا‌دهنده سلامت و تبعیت دارویی موریسکی و آزمایش hba1c قبل و 3 ماه بعد از مداخله مجدداً جمع‌آوری شد. روایی و پایایی پرسش‌نامه‌ها بررسی و ملاحظات اخلاقی رعایت شد. داده‌ها با نرم‌افزار spss نسخه 23 و آزمون تحلیل تی مستقل، تی زوجی و رگرسیون خطی در سطح معناداری 5 درصد آنالیز شدند.یافته ها نتایج نشان داد اکثریت نمونه‌های مطالعه، زن (52 درصد) و میانگین سنی 5/85±67/5 بود. نتایج بین‌گروهی نشان داد نمره پرسش‌نامه‌های تبعیت دارویی موریسکی و سبک زندگی ارتقا‌دهنده سلامت در گروه آزمایش به‌طور معنی‌داری نسبت به گروه کنترل 3 ماه بعد از مداخله افزایش پیدا کرده بود که این افزایش در همه ابعاد معنی‌دار بود. (0/001>p) میزان hba1cدر گروه آزمایش از 0/657±7/38 به 0/661±‌6/94 به‌طور معنی‌داری نسبت به گروه کنترل کاهش یافت.نتیجه گیری با‌توجه‌به تاثیر برنامه آموزشی مبتنی بر مدل پندر بر سبک زندگی سالمندان مبتلا به دیابت نوع 2 استفاده از این مدل به‌عنوان روشی سودمند و اثربخش توصیه می‌‌شوند. 

assessing of effect of an educational intervention based on pender’s health promotion model on the medication adherence of older adults with type 2 diabetes: a randomized clinical trial

objectives medication adherence of older adults with diabetes is poor and their hemoglobin (hb) a1c is low. educational interventions are needed to change their lifestyle. the present study aimed to assess the effect of an educational intervention based on pender’s health promotion model (hpm) on the medication adherence of older adults with type 2 diabetes (t2d).methods & materials this randomized clinical trial was conducted on 80 older adults with t2d refered to treatment centers in bojnourd, iran. they were randomly divided into two groups of 40 including intervention and control. both groups received routine training, but the intervention group received education based on the hpm at 8 sessions for 4 weeks. the data was collected by a demographic information, the health promoting lifestyle profile-ii (hplp-ii), the eight-item morisky medication adherence scale (mmas), and the hba1c test before and three months after the intervention. data were analyzed in spss v.23 software using independent t-test, paired t-test, and linear regression analysis, consideng a significance level of p<0.05.results the majority of participants (52%) were female and their mean age was 67.5±5.85 years. comparison between groups showed that the mean scores of all dimensions of hplp-ii and mmas in the intervention group were significantly higher than those in the control group after the intervention (p<0.001). the level of hba1c in the intervention group significantly decreased from 7.38±0.657 to 6.94±0.661 compared to the control group (p<0.001).conclusion the hpm-based educational intervention is recommended for changing the lifestyle and improving the medication adherence and hba1c of older adults with t2d.