مسئولیت کیفری بیماران مبتلا به اختلال «ied» (اختلال انفجاری متناوب)

اختلال ied یا اختلال انفجاری متناوب، نوعی اختلال کنترل تکانه به‌شمار می‌رود که از خصایص اصلی آن، پرخاشگری تکانشی است. یکی از مسائل روان‌شناسی جنایی، در رابطه با اختلال مزبور، مربوط به میزان و نحوۀ تاثیر آن در بروز رفتار مجرمانه از سوی بیمار است. به نحوی که مطابق داده‌های روان‌شناسی، ارتباط معناداری میان ابتلای فرد به اختلال انفجاری متناوب و ارتکاب جرائم خشن از سوی بیمار، به چشم می‌خورد. لذا یکی از مهم‌ترین مسائل در رابطه با این بیماران، مسئولیت جزایی آنان در قبال جرمی است که به‌واسطۀ اختلال روانی خویش مرتکب شده‌‌اند. با توجه به خلا پژوهشی قابل ملاحظه در این مورد، پژوهش حاضر به شیوۀ توصیفی تحلیلی با بررسی تطبیقی متون روان‌شناسی و متون حقوقی به تببین میزان تاثیر وضعیت خاص بیماران مبتلا به اختلال «ied» در مسئولیت جزایی آنان پرداخته است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که اولاً، پرخاشگری تکانشی در این اختلال اغلب عاملی برای بروز جرائم خشن از سوی بیمار به‌شمار می‌رود؛ ثانیاً، اختلال مزبور، ارادۀ فرد را هنگام ارتکاب جرم به نحو نسبی، سلب می‌کند؛ ثالثاً، سلب ارادۀ نسبی مجرم مبتلا به اختلال انفجاری متناوب، مسئولیت جزایی نقصان‌یافته در چارچوب مشخص و منطبق با موازین فقهی را اقتضا می‌کند؛ رابعاً، مجازات‌های تنبیهی در بیماران مبتلا به اختلال انفجاری متناوب با توجه به شرایط خاص این افراد، اغلب فاقد بازدارندگی به‌شمار می‌رود و وضعیت بیمار را وخیم‌تر می‌سازد؛ خامساً، در این قسم از مجرمان، اتخاذ رویکرد درمانی جهت ازبین بردن منشا جرم و ممانعت از تکرار جرم بر رویکرد تنبیهی اولویت دارد.

criminal liability of patients with “ied” (intermittent explosive disorder)

ied or intermittent explosive disorder is a type of impulse control disorder whose main characteristic is impulsive aggression. one of the issues of criminal psychology, in relation to the said disorder, is related to the extent and manner of its impact on the occurrence of criminal behavior on the part of the patient. according to psychological data, there is a significant relationship between a person suffering from intermittent explosive disorder and committing violent crimes by the patient. therefore, one of the most important issues regarding these patients is their criminal responsibility for the crime they committed due to their mental disorder. considering the considerable research gap in this case, the present study has analyzed the effect of the special condition of patients with ied disorder on their criminal responsibility in a descriptiveanalytical way with a comparative review of psychological texts and legal texts. the findings of the research indicate that firstly, impulsive aggression in this disorder is often considered a factor in the occurrence of violent crimes by the patient. secondly, the mentioned disorder takes away the individual’s will when committing a crime in a relative manner. thirdly, deprivation of the relative will of a criminal with intermittent explosive disorder requires reduced criminal responsibility in a specific framework and in accordance with jurisprudential standards. fourthly, punitive punishments in patients with intermittent explosive disorder, due to the special conditions of these people, often lack deterrence and worsen the patient’s condition. fifthly, in this category of criminals, adopting a therapeutic approach to eliminate the origin of the crime and preventing the repetition of the crime is prioritized over the punitive approach.