رابطۀ میان نظام آموزشی و عدالت کیفری مبتنی بر مشارکت پدران زندانی در فرایند آموزشی فرزندان (مورد مطالعه زندان‏های شهر قزوین)

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطۀ نظام آموزش و پرورش و نظام عدالت کیفری از منظر مشارکت پدران زندانی در فرایند آموزشی فرزندانشان در مدرسه مبتنی بر تجربۀ زیسته انجام شده است. روش پژوهش روش پدیدارشناسی است. جامعۀ آماری این مطالعه شامل تمامی زندانیان مرد استان قزوینِ دارای فرزند محصل در مقطع ابتدایی، مادران این فرزندان و همچنین تمامی معلمان مقطع ابتدایی این کودکان بود. برای جمع‌آوری داده‌های مورد نظر با 11 نفر از پدران، 11 نفر از مادران و 11 نفر از معلمان مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته انجام شد. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از راهبرد هفت مرحله‌ای کُلایزی بهره گرفته شد. نتایج به‌دست آمده نشان داد که پدران زندانی تمایل دارند در آموزش فرزندانشان مشارکت داشته باشند و نگرششان نسبت به افزایش سطح مشارکت بسیار مثبت بود. این امر می‌تواند از منظر نظریۀ یادگیری اجتماعی، الگوی مثبتی برای فرزندان ایجاد کند و آن‌ها را به ادامۀ تحصیل و یادگیری ترغیب سازد. نتایج درخصوص مدارس نشان داد، در حالی که مدارس سیاست‌هایی را برای رفع نیازهای طیف وسیعی از ‌دانش‌آموزان و ‌خانواده‌ها تدوین کرد‌ه‌اند، فرزندان پدران زندانی، به استثنای موارد نادر، را مورد غفلت قرار داد‌ه‌اند. از منظر ‌نظریۀ واکنش اجتماعی، این عدم اطلاع مدارس باعث می‌شود که به‌طور ناخواسته به این کودکان برچسب‌هایی زده شود و با آن‌ها رفتاری نامناسب صورت گیرد. درخصوص مادران نتایج نشان داد اگرچه آن‌ها در انتظارات خود واقع‌بین هستند، اما تمایلی به تسهیل مشارکت پدران و تعامل ‌آن‌ها با فرزندانشان ندارند؛ از منظر ‌نظریۀ معاشرت ترجیحی ایجاد فرصت‌هایی برای تعامل پدران زندانی با فرزندان می‌تواند ‌تاثیر مثبتی بر نگرش و رفتار پدر زندانی داشته باشد و ضمن تقویت نقش پدری، به بهبود عملکرد تحصیلی فرزندان منجر شود. نتایج حاصل از مصاحبه با هر سه گروه مورد مطالعه بر بازنگری در قوانین نظام عدالت کیفری و اهداف، ساختارها و قوانین نظام آموزش و پرورش مورد ‌تاکید قرار ‌می‌دهد.

the relationship between the educational system and criminal justice, based on the participation of imprisoned fathers in the educational process of their children (case study: qazvin city prisons)

this study investigates the interplay between the education system and the criminal justice system by examining incarcerated fathers’ participation in their children’s educational processes, drawing on their lived experiences. the research adopts a phenomenological approach, focusing on incarcerated men in qazvin province with children in elementary school, alongside the children’s mothers and teachers. data were collected through semi-structured interviews with 11 fathers, 11 mothers, and 11 teachers, and analyzed using colaizzi’s seven-step method.findings reveal that incarcerated fathers are eager to engage in their children’s education and exhibit a strong positive attitude toward greater involvement. social learning theory suggests this enthusiasm could model positive educational values for their children. in contrast, schools generally lack tailored policies for these children, despite having frameworks for diverse student needs; only rare exceptions address their unique circumstances. social response theory indicates that this oversight may inadvertently lead to labeling and inappropriate treatment of these students. mothers, while realistic in their expectations, are reluctant to support fathers’ interactions with their children. preferential association theory posits that facilitating such engagement could enhance fathers’ attitudes and behaviors, reinforce their paternal roles, and boost their children’s academic outcomes.interviews across all three groups underscore the need to revise criminal justice laws and rethink the goals, structures, and regulations of the education system to better support these families.