تحلیل و نقد جریان های معماری اسلامی و معرفی جریان برگزیده با تکیه بر مبانی دانش جریان شناسی

هدف: امروزه وجود حلقه‌های متکثّر از گفتمانهای مختلف دانشی، باعث شده است که نسبت به تغییر پدیده‌ها از جمله معماری، فهم درستی صورت نگیرد و به نظر می‌رسد باید رویکردی جریانی در تاریخ وجود داشته باشد تا بتواند بین حلقه‌های ظاهراً متکثر تاریخ، یک حلقۀ وصل، ایجاد و فهم حرکت تاریخی را برای پژوهشگر سهل کند. بر این اساس، به نظر می‌رسد بازشناسی جریانهای معماری اسلامی با تکیه بر نوع و طبقه‌بندی جریانها و نوع کارامدی و مبانی و روش‌شناسی آنها می‌تواند در فهم و انسجام جریانها و ارائۀ راه حلهای تحولی آینده، بسیار کارساز باشد. هدف از انجام این پژوهش، تحلیل و نقد جریانهای معماری اسلامی و معرفی جریان برگزیده با تکیه بر مبانی دانش جریان‌شناسی بود. روش: روش پژوهش حاضر، توصیفی- تحلیلی است. یافته‌ها: با مطالعۀ جریانهای مختلف معماری اسلامی و تکیه ‌بر روش و دانش جریان‌شناسی، همواره جریان کارامد برای تحول معماری از وضع موجود به سوی مطلوب را معرفی شده است. نتیجه‌گیری: همواره جریان تمدنی واقع‌گرایانه، مناسب‌ترین جریان برای تغییروتحول معماری از وضع موجود به وضعیت مطلوب معرفی می‌شود؛ زیرا نسبت به سایر جریانها دارای رویکرد جامع‌گرایانه و حکیمانه به دانش معماری است.

analysis and critique of islamic architectural streams and introduction of the preferred stream based on the foundations of stranalyzing and criticizing currents of islamic architecture and introducing selected currents based on the basics of flo

in contemporary times, the multiplicity of discourse loops from various fields of knowledge has led to an inadequate understanding of the transformation of phenomena, including architecture. it appears that a stream-oriented approach in historical studies is necessary to establish a connection between seemingly diverse historical loops, thereby facilitating researchers’ comprehension of historical movements.accordingly, the recognition and classification of islamic architectural streams—by focusing on their typology, efficiency, foundational principles, and methodologies—can play a significant role in understanding and consolidating architectural currents while providing transformative solutions for the future.this study adopts a descriptive-analytical approach to examine various streams of islamic architecture, aiming to introduce an efficient stream for the transformation of architecture from its current state toward an ideal condition based on the principles of stream analysis. the findings indicate that, among different architectural streams, the civilizational realist stream consistently emerges as the most suitable paradigm for transforming architecture toward a desired state, as it adopts a comprehensive and wisdom-oriented approach to architectural knowledge compared to other streams.