شفاعت از دیدگاه ملاصدرا با ابتنا بر نصوص دینی

هدف: پژوهش پیش رو، با هدف بررسی و تبیین شفاعت از دیدگاه ملاصدرا و از منظر آیات و روایات انجام شده است. روش: این پژوهش به روش توصیفی و تحلیل اسنادی با رویکرد استفاده از ابزار کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌ها و نتیجه: مسئلۀ شفاعت را حکمای مسلمان، از جمله عارف و فیلسوف شیعه، صدرالمتالهین شیرازی بر مبنای قاعدۀ امکان اشرف فیوضات الهی به عالم ممکنات تبیین کرده و آن را نوری می‌داند که از حضرت الهیه بر جواهر می‌تابد. این نور و فیض الهی باید از طریق و به واسطۀ ممکن‌الوجود اشرف به ممکنات اخَس در سیر مراتب و در قوس نزولی بر مبنای قاعدۀ فوق، نور شفاعت از طریق واسطه‌ها از اشرف به مادون تجلی می‌یابد در این سیر، واسطه‌ها در سلسلۀ آفرینش عبارتند از: عقول و نفوس و طبایع کلی و در سلسلۀ بازگشت و عود عبارتند از: انبیا و اولیا و علما. همان‌طور که قوام اشخاص به طبیعتشان است، قوام طبایع به نفوس و قوام نفوس به عقول است. پس از این منظر، حکماً امر شفاعت ذومراتب است. ملاصدرا تحکیم ارتباط با جوهر نبوت را به واسطۀ شدت محبت و کثرت مواظبت بر سنن و فزونی ذکر و نماز و صلوات معرفی می‌کند. ایشان معتقد است حقیقت شفاعت به وجود واسطه در دریافت نور و فیض الهی مربوط است و در مراتب مختلف به یک حقیقت بازمی‌گردد. بین واسطۀ نخست و ثانی، تفاوت ماهیتی وجود ندارد؛ جز آنکه تفاوت از نظر قوّت و ضعف یا به اصالت و تبعیت است.

intercession from mullah sadra’s point of view with emphasis on religious texts

aim: the main goul of this research is to study intercession from the perspective of mulla sadra, focusing on the verses and narrations.  method: the method used in the survey is  descriptive-analytical with the approach of using library tools. results: the issue of intercession is discussed by muslim sages including; shia mystic and philosopher &mulasadra& explained the world of possibilities on the basis of the rule of ashraf possibility and considers it as a light that shines on possibilities from god. this divine light and grace must be manifested through and through the possible presence of ashraf to the possibilities of akhs in the course of the stages and in the descending arc based on the above rule, the light of intercession is manifested through intermediaries from ashraf to madoon. in this process, the intermediaries in the chain of creation are minds and souls. and the general characteristics and in the series of returns are: prophets, saints and scholars. just as people are related to their nature, natures are related to souls and souls are related to minds. from this point of view, the matter of intercession has levels. conclusion: mulla sadra introduces the strengthening of the connection with the essence of prophecy through the intensity of love and the abundance of attention to the traditions and the increase of dhikr, prayers and blessings. he believes that the truth of intercession is related to the existence of an intermediary in receiving god’s light and grace, and it comes back to the same truth in different levels. there is no essential difference between the first and second mediators; except that the difference is in terms of strength and weakness or originality and obedience.