گزارش طغیان نوروویروس در روستاهای بخش مرکزی شهرستان سوادکوه، استان مازندران در مرداد 1404: شرح مورد، چالش‌ها، راهبردهای مدیریت و کنترل

بیماری‌های منتقله از آب یکی از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت عمومی در مناطق روستایی فاقد سیستم تصفیه استاندارد محسوب می‌شوند. نوروویروس یکی از شایع‌ترین عوامل ایجاد کننده گاستروانتریت حاد است که از طریق آب یا تماس فرد به فرد منتقل می‌شود. در این مطالعه، طغیان بیماری گوارشی ناشی از نوروویروس در روستاهای شهرستان سوادکوه استان مازندران، در مرداد 1404 گزارش می‌شود. در ششم مرداد 1404، مواردی از بیماری گوارشی حاد در ساکنین و گردشگران روستاهای لیند، لاکوم، لرزنه و کارمزد گزارش شد. با توجه به الگوی اپیدمی سریع و تمرکز جغرافیایی، فرضیه طغیان با منبع مشترک قوت گرفت. تشکیل تیم واکنش سریع، نمونه‌برداری از آب و بیماران و اجرای فوری اقدامات کنترلی (شستشو و سوپرکلریناسیون شبکه آبرسانی، آبرسانی با تانکر، آموزش بهداشت و پایش فعال و بهسازی منابع آبی) انجام شد. از بیماران نمونه مدفوع گرفته شد و از منابع مختلف آب نمونه‌برداری شد و در نمونه‌های‌ انسانی، نوروویروس به عنوان عامل طغیان تایید شد. نمونه‌های آب منفی بودند، اما شواهد اپیدمیولوژیک قوی، منبع مشترک آب آشامیدنی (چشمه استل) را به عنوان کانون اولیه طغیان معرفی کرد. انتقال ثانویه فرد به فرد نیز در خانواده‌ها رخ داد. در مجموع 221 نفر مبتلا شدند که به صورت سرپایی درمان شدند. طغیان در روز چهاردهم فروکش کرد و پس از دو دوره کمون بدون گزارش مورد جدید، پایان آن در روز نوزدهم اعلام شد. بروز این بحران نشان داد که با دانش، سرعت عمل، هماهنگی و مهم‌تر از همه، تقویت عوامل اجتماعی موثر بر سلامت که به صورت همراهی و همدلی مردم و سازمان‌های مختلف نمود پیدا می‌کند، می‌توان بر هر بحرانی فائق آمد. این طغیان نقش حیاتی پاسخ سریع تیم سلامت، همکاری بین‌بخشی و اهمیت تفسیر بالینی یافته‌ها در کنار نتایج آزمایشگاهی و آبرسانی جایگزین جهت جلوگیری از گسترش بیماری را نشان داد. 

norovirus outbreak in the central district of savadkouh county, mazandaran province, iran, july-august 2025: case description, challenges, and management strategies

background and purpose: waterborne diseases pose a significant public health threat, particularly in rural areas that lack standard water treatment systems. norovirus is one of the most common etiologic agents of acute gastroenteritis and can be transmitted through contaminated water or person-to-person contact. this report describes an outbreak of norovirus-associated gastroenteritis that occurred in the villages of savadkouh county, mazandaran province, iran, in august 2025.case report: on july 28, 2025, multiple cases of acute gastrointestinal illness (nausea, vomiting, diarrhea, and mild fever) were reported among residents and tourists in the villages of lind, lakom, larzeneh, and karmozd. the rapid epidemic curve and geographical clustering suggested a common-source outbreak. a rapid response team was activated, and immediate control actions were implemented, including water sampling, stool collection from patients, super-chlorination of the local water supply network, provision of safe water via tankers, health education, active surveillance, and rehabilitation of water sources. stool specimens were analyzed using standard microbiological methods and rt-pcr assays for enteric pathogens, including norovirus. rt-pcr testing confirmed norovirus as the causative agent. although water samples tested negative, strong epidemiological evidence identified the communal drinking water source (estel spring) as the primary source of contamination. additionally, secondary person-to-person transmission was also observed within households. a total of 221 individuals were affected, all of whom received outpatient treatment. the outbreak subsided by the 14th day and was officially declared over on the 19th day after two incubation periods with no new cases.conclusion: this outbreak highlighted the importance of preparedness, timely response, intersectoral coordination, and, most importantly, strengthening social determinants of health through community participation and institutional collaboration. the outbreak highlighted the crucial role of the health rapid response team, interagency cooperation, and the integration of clinical, laboratory, and environmental findings in outbreak management