ارزیابی اثر مواجهه با ان-نیتروزودی‌اتیل‌آمین بر ریه و روده موش صحرایی و اثر محافظتی تیروزول: یک مطالعه بیوشیمیایی و هیستوپاتولوژیکی

سابقه و هدف: ان-نیتروزودی‌اتیل‌آمین (ndea)، یک ماده سرطان‌زا است که در نتیجه افزودن مواد نگهدارنده در مواد غذایی یافت می‌شود. این ماده سمی از طریق القاء استرس اکسیداتیو، منجر به آسیب در ساختار اکثر احشاءها می‌شود. تیروزول (tr ) به عنوان یک ترکیب فلاونوئیدی طبیعی پایدار و از ترکیبات اصلی روغن زیتون، دارای خاصیت آنتی اکسیدانی بسیار قوی می‌باشد. این مطالعه با هدف بررسی اثر محافظتی تیروزول بر آسیب بافت‌های روده‌ای و ریوی ناشی از ndea، انجام پذیرفت.مواد و روش‌‌ها: در این مطالعه تجربی، 36 موش صحرایی ماده بالغ به صورت تصادفی به شش گروه کنترل، tr با دو دوز 10 و 20 میلی‌گرم/کیلوگرم (برای 7 روز متوالی، به صورت گاواژ)، ndea با دوز 200 میلی‌گرم/کیلوگرم (تک دوز، در روز چهارم مطالعه)، ndea+tr 10 و ndea+tr 20، تقسیم شدند. ارزیابی هیستوپاتولوژیکی برای مشاهده تغییرات در ساختار بافتی روده و ریه و ارزیابی بیوشیمیایی برای اندازه‌گیری پارامترهای استرس اکسیداتیو در روز نهم مطالعه انجام شد.یافته‌ها: بررسی‌ بافت‌ شناسی در این مطالعه نشان داد که ndea در بافت ریه منجر به ارتشاح سلول‌های التهابی، ضخیم شدن دیواره آلوئولی، کلاپسه شدن برخی از کیسه‌های آلوئولی و ادم شد. در بافت ژژنوم، ndea منجر به خونریزی، ارتشاح سلول‌های التهابی در لایه زیر مخاطی و کاهش در تعداد سلول‌های گابلت گردید. از طرفی این ماده سمی با کاهش gsh و افزایش mda منجر به القاء استرس اکسیداتیو شد. دریافت tr در هر دو دوز 10 و 20 میلی‌گرم/کیلوگرم توانست ساختار بافتی روده و ریه را حفظ نماید. دوز 20 میلی گرم/کیلوگرم tr نقش موثرتری را نشان داد.استنتاج: احتمالا، tr با خاصیت آنتی اکسیدانی و از طریق کاهش پارامترهای استرس اکسیداتیو می‌تواند از آسیب ساختاری در بافت‌های روده و ریه ناشی از ndea جلوگیری نماید. 

evaluation of the effect of exposure to n-nitrosodiethylamine on rat lung and intestine and the protective effect of tyrosol: a biochemical and histopathological study

background and purpose: n-nitrosodiethylamine (ndea) is a carcinogenic substance found in various foods. this toxic compound induces oxidative stress, resulting in damage to the structure of several internal organs, particularly the gastrointestinal and respiratory systems. tyrosol (tyr), a stable natural flavonoid and a primary component of olive oil, exhibits strong antioxidant properties. this study aims to investigate the protective effects of tyrosol against ndea-induced tissue damage in the lung and intestine.materials and methods: in this experimental study, 36 adult female rats were randomly divided into six groups: control, tyr at doses of 10 and 20 mg/kg (administered by gavage for seven consecutive days), ndea at a dose of 200 mg/kg (single dose on day four), and ndea combined with tyr at 10 and 20 mg/kg. histopathological examinations of lung and jejunal tissue structure changes and biochemical analyses of oxidative stress parameters were performed on day nine. data were analyzed with one-way analysis of variance (anova) followed by tukey’s post-hoc test.results: histopathological findings revealed that ndea exposure caused inflammatory cell infiltration, alveolar wall thickening, collapse of some alveolar sacs, and edema in lung tissue. in the jejunum, administration of ndea resulted in hemorrhage, infiltration of inflammatory cells within the submucosal layer, and a reduction in goblet cell density. furthermore, biochemical analyses showed that ndea induced oxidative stress by reducing gsh levels and elevating mda concentrations. tyr administration at both 10 and 20 mg/kg preserved the tissue structure of the lungs and jejunum, with the 20 mg/kg dose exhibiting a more significant protective effect.conclusion: the results indicate that tyr, owing to its antioxidant properties and its ability to modulate oxidative stress parameters, may potentially prevent structural damage in pulmonary and jejunal tissues caused by ndea.