تحلیل اپیدمیولوژیک تصادفات ترافیکی: روند مصدومیت‌ها، الگوی فوت و عوامل خطر مرتبط در موارد امدادرسانی شده توسط اورژانس پیش ‌بیمارستانی مازندران (1400-1402)

سابقه و هدف: آسیب‌های ناشی از حوادث ترافیکی جاده‌ای یک چالش بهداشت عمومی جهانی است، مطالعه حاضر با هدف تعیین روند اپیدمیولوژیک و عوامل موثر بر انواع حوادث ترافیکی امداد رسانی‌ شده در حوزه اورژانس پیش ‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مازندران طی بازه زمانی تیر 1400 تا پایان دی 1402، انجام پذیرفت.مواد و روش ‌ها: این مطالعه مقطعی (توصیفی– تحلیلی)، در حوزه اورژانس پیش ‌بیمارستانی پزشکی مازندران در بازه زمانی تیر ماه 1400 الی دی 1402، انجام شد. متغیرهای تحت بررسی شامل زمان (ماه و سال)، سن، جنسیت، وضعیت مصدوم، ساعت دریافت ماموریت و وضعیت فوت بود. مقایسه گروه ها با استفاده از آزمون کای دو و بررسی روند با استفاده از سری های زمانی خود همبسته انجام شد. در نهایت عوامل مرتبط با فوت مصدومان با استفاده از رگرسیون لجستیک مشخص شد.یافته‌ها: در این مطالعه اطلاعات مربوط به 83973 ماموریت اورژانس مازندران در بازه زمانی مورد نظر، جمع‌آوری و بررسی شد. از مجموع این ماموریت‌ها، 62316 نفر از قربانیان مرد (2/74 درصد) و مابقی، زن بودند. میانگین سنی مصدومان 02/32 سال بود. بیش‌ترین میزان ماموریت مربوط به گروه سنی جوان 17 تا 39 سال (5/48 درصد) و کم‌ترین فراوانی در افراد 85 سال و بالاتر (2/0 درصد) مشاهده شد. نتایج مطالعه نشان داد تعداد موارد مصدومیت و مرگ و میر ناشی از آن طی بازه زمانی مورد بررسی روند صعودی داشت. مرگ‌ومیر ناشی از حوادث ترافیکی با جنسیت مرد، سن بالاتر، وقوع حوادث در نیمه ‌شب (24 تا 6 صبح)، وضعیت بیمار (سرنشینان خودرو) ارتباط مستقیم داشت.استنتاج: حوادث ترافیکی در این منطقه هم‌چنان یک مشکل جدی بهداشت عمومی است که نیاز به توجه ویژه دارد. اجرای مداخلات پیشگیرانه هدفمند برای کاهش مرگ و میر در گروه‌های پرخطر (مردان جوان، رانندگان خودرو و موتورسیکلت) و در زمان‌های پرخطر (شب‌ها، تابستان) ضروری است. 

epidemiological trend and factors affecting traffic accidents missions in emergency medical services of mazandaran university of medical sciences over 3 years (2021-2024)

background and purpose: road traffic injuries pose a global public health challenge. this study aimed to determine the epidemiological trend and factors affecting traffic accidents in emergency medical services within the mazandaran university of medical sciences jurisdiction between june 2021 and january 2024.materials and methods: this analytical epidemiological study employed a cross-sectional, retrospective design, conducted within the pre-hospital emergency medical services of mazandaran medical sciences university between june 2021 and january 2024. descriptive and inferential statistical methods were used for data analysis. the chi-square test and multiple logistic regression model were used to investigate factors associated with fatalities (such as age, gender, time of the incident, and patient status). all data were analyzed using spss version 27. odds ratios (or) and p-values were reported. statistical significance was set at p < 0.05.results: this study collected and analyzed data from 83,973 emergency medical service calls in mazandaran during the specified period. of these calls, 62,316 victims were male (74.2%), and the rest were female. the mean age of the injured was 32.02 years. the highest number of calls concerned the young adult age group of 17-39 years (48.5%), and the lowest frequency was observed in individuals aged 85 years and older (0.2%). traffic accident fatalities were associated with male gender, older age (≥85 years), incidents occurring at night (12:00 am to 6:00 am), and patient status (vehicle occupants).conclusion: the findings indicate that traffic accidents in this region remain a serious public health problem requiring special attention. based on these findings, implementing targeted preventive interventions to reduce mortality in high-risk groups (young men, car and motorcycle drivers) and during high-risk times (nights, summer) is essential.