بررسی اپیدمیولوژیکی مسمومیت با مونوکسید کربن در ماموریت‌های اورژانس پیش بیمارستانی استان مازندران در تعطیلات نوروز سال‌های 1400 تا 1403

سابقه و هدف: مسمومیت با مونوکسیدکربن هم‌چنان یکی از نگرانی‌های مهم بهداشت عمومی، به ویژه در دوره‌های اوج سفر مانند تعطیلات نوروزی در ایران، به شمار می‌رود. این مطالعه با هدف بررسی فراوانی و الگوی حوادث مسمومیت با مونوکسیدکربن در استان مازندران در تعطیلات نوروزی سال 1400 تا 1403، انجام پذیرفت.مواد و روش ‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی، بر اساس داده‌های کلیه ماموریت های مربوط به مسمومیت با مونوکسیدکربن اورژانس پیش بیمارستانی دانشگاه‌های علوم پزشکی مازندران و بابل در بازه زمانی 1400 تا 1403 در بازه زمانی یکم تا سیزدهم تعطیلات نوروزی انجام شد. نتایج حاصل از پژوهش در قالب آمار توصیفی و تحلیلی ارائه گردید.یافته‌ها: در مجموع 213 مورد مسمومیت با مونوکسیدکربن گزارش شد که اکثریت قابل توجهی (1/60 درصد) زن بودند. بیش‌ترین میزان مسمومیت در شهرستان‌های محمودآباد و نور بوده داده است. بیش‌ترین تعداد مسمومیت با مونوکسیدکربن در روز چهارم تعطیلات به ویژه بین ساعت 1 صبح تا 9 صبح رخ داده است. تفاوت معنی داری در میزان مسمومیت در سال‌ 1400 نسبت به سال‌های بعد وجود داشت. تجزیه و تحلیل آماری ارتباط معنی داری بین حوادث مسمومیت با جنسیت زن و همچنین گروه سنی 26 تا 31 سال نشان داد.استنتاج: از آن‌جایی ‌که درصد قابل توجهی از مسمومیت با مونوکسیدکربن در ایام نوروز هر سال رخ داده است، باید افزایش آگاهی عمومی، بهبود شرایط اسکان و افزایش نظارت بر وسایل گرمایشی به ویژه در تعطیلات نوروز مدنظر قرار گیرد. با توجه به اهمیت اقدامات پیشگیرانه، لزوم انجام مطالعات بعدی برای بررسی عوامل محیطی، رفتاری و اجتماعی-اقتصادی زمینه‌ای که در مسمومیت با مونوکسیدکربن نقش دارند، پیشنهاد می‌گردد.

epidemiological investigation of carbon monoxide poisoning in pre-hospital emergency missions in mazandaran province during the nowruz holidays, 2021–2024

background and purpose: carbon monoxide poisoning remains a major public health concern, especially during peak travel periods such as the nowruz holidays in iran. this study investigates the epidemiologic characteristics of carbon monoxide poisoning in mazandaran province during the nowruz holidays from 2021 to 2024.materials and methods: this descriptive-analytical study used pre-hospital emergency data from mazandaran and babol universities of medical sciences, covering all missions related to carbon monoxide poisoning that occurred between the 1st and 13th days of the nowruz holidays each year from 1400 to 1403. the study results are presented using descriptive and analytical statistics.results: a total of 213 cases of carbon monoxide poisoning were reported, with a significant majority (60.1%) being female. the highest rates of poisoning were observed in mahmudabad and noor counties. the greatest number of poisonings occurred on the fourth day of the holiday, particularly between 1:00 am and 9:00 am. there was a significant difference in poisoning rates in 1400 compared to subsequent years. statistical analysis revealed a significant association between poisoning incidents, female gender, and the 26–31-year age group.conclusion: given that a significant proportion of carbon monoxide poisonings occur during the nowruz holidays each year, efforts to raise public awareness, improve housing conditions, and enhance monitoring of heating appliances are essential. this study underscores the importance of preventive measures and recommends further research to explore the underlying environmental, behavioral, and socioeconomic factors contributing to carbon monoxide poisoning.