بررسی اسناد حقوق بین الملل حفاظت محیط زیست در مقابله با بیابانزایی در منطقه خاورمیانه

به دنبال خشکسالی و قحطی در اوایل دهه هفتاد میلادی درآفریقا، موضوع بیابان زایی به عنوان یک معضل جهانی مطرح شد، اقدامات اجرایی و آموزشی جهت مقابله با بیابانزایی در سطح چهار قاره آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین و اروپا انجام گرفت، در 17 ژوئن 1994 متن کنوانسیون مزبور نهایی گردید. کشورهای کمتر توسعه یافته ، به ویژه کشورهای افریقایی و خاورمیانه بیشتر با مسائل مرتبط با خشکسالی و بیابانزایی مانند فقر ،بهداشت و تعذیه ناکافی و مسائل ناشی از مهاجرت درگیر هستند. اقدامات اجرایی جهت مقابله با بیابانزایی انجام گرفته ولی این اقدامات متناسب با نیازهای جامعه جهانی نبوده و راه حل اساسی برای رفع مشکل بیابانزایی نمی تواند باشد.اما واقعیت امر این است که در حوزه اسناد حقوقی ،ضعف جدی در این زمینه احساس می شود. به عبارت دیگر، کشورهایی که به نوعی با این پدیده درگیر هستند اقدامات عملی موثری در رابطه با تدوین و تصویب اسناد الزام آور برای کاهش بیابانزایی به عمل نیاورده اند.کشورهای خاورمیانه بیش از سایر کشورهای جهان درگیر عواقب و پیامدهای ناشی از خشکسالی و بیابانزایی هستند و اثرات آن نیز در پدیده های گردوغبار که چندسالی این منطقه را دربرگرفته است ،مشهود می باشد.البته بی شک این کوتاهی کشورها ریشه در مسائل متعددی از جمله مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارد.در این راستا، مقاله حاضر در صدد است تا با استفاده از روش های تحلیلی _توصیفی به بررسی اسناد حقوق بین المللی مرتبط با مسئله بیابانزایی پرداخته و خلاء حقوقی موجود در این زمینه را مشخص نماید.هرچند اسناد بین‌المللی متعددی در زمینه بیابانزایی تدوین شده و تلاش‌های فراوانی برای مقابله با بیابانزایی صورت گرفته است، با نگاهی به اسناد بین‌المللی، می‌توان دریافت که اسناد حقوقی مرتبط با بیابان گستری اگر قابلیت حل مشکلات را داشتند نیاز به راه حل جدید احساس نمی شد و به منظور جلوگیری از منازعات دولت های منطقه ای مواجه با معضل بیابانزایی به منظور حداقل رساندن خسارات ناشی از بیابانزایی ملزم به دستیابی به توافق نامه منطقه ای برای مقابله با بیابانزایی می باشند به شرط لازم الاجرا بودن ،زیرا کنوانسیون ها یا فاقد ضمانت اجرا می باشند و یا دارای ضمانت اجرای ضعیفی می باشند و در نتیجه در اجرا دچار مشکلات می شوند. یک معاهده منطقه ای بین کشورهای ذینفع و متاثر از این وضعیت ،باید شکل گیرد و نیاز است که خاص منطقه خاورمیانه باشد . برای دستیابی به نتایج ملموس ،باید چالش های موجود در زمینه اجرای این اسناد رفع شود .آینده پایدار خاورمیانه نیازمند همبستگی منطقه ای ،تعهد جدی به اصول توسعه پایدار و بهره گیری از ابزارهای حقوق بین الملل است.

review of international environmental protection documents combating with desertification in the middle east

following the drought and famine of the early seventies in africa, the issue of desertification as a globalproblem has arisen. operational and educational measures were taken to combat desertification acrossthe four continents of asia, africa, latin america and europe.on june 17, 1994, the text of theconvention was finalized. less developed countries, especially african and middle eastern countries,are more likely to be affected by drought and desertification issues such as poverty, health, inadequatenutrition and migration issues. implementation measures have been taken to combat desertification butthese actions were not fit with the needs of the international community. it cannot be a fundamentalsolution to the problem of desertification.but the fact is that there is a serious weakness in the field of legal documents. in other words, countriesthat are somehow involved with this phenomenon, they have not taken effective practical measures tocompile and approve binding documents to reduce desertification. middle east countries are moreaffected by the consequences of drought and desertification than any other country in the world. and itseffects are also evident in the dust phenomena that have plagued the area for many years. of course, thisshortage of countries is rooted in many issues, including political, economic, social and cultural.in this way, the paper seeks to examine international legal instruments related to the desertificationproblem using analytical descriptive methods and identify an existing legal bugs in issues.although many international documents have been compiled in the field of desertification and manyefforts have been made to deal with desertification, but looking at these documents and otherinternational efforts, we can understand that if legal documents could be decisively solving problems,there would be no need for a new solution. and it seems that in order to avoid the conflicts of the regionalgovernments in the conferences, they should reach a binding agreement to deal with desertification thatcan be implemented. because the conventions either do not guarantee implementation or have a weakimplementation guarantee, and as a result, we face problems in implementation a regional treatybetween the countries affected by this situation should be formed and it needs to be specific to themiddle east region.