تدوین مدل زون بندی مناطق تحت حفاظت مبتنی بر تکنیک آنتروپی شانون (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده حرا)

زمینه و هدف: هدف اصلی از زون‌بندی محیط‌های طبیعی تحت مدیریت، تشریح و تعیین سطوح مختلف حفاظت و کاربری و جدا نمودن مناطق حساس و آسیب‌پذیراست. در این مطالعه سعی شده تا با زون‌بندی منطقه حفاظت شده حرا، زمینه برای مدیریت بهینه منطقه یاد شده فراهم شود تا به اهداف حفاظتی مورد تاکید سازمان حفاظت محیط زیست و اتحادیه جهانی حفاظت یعنی حمایت از تنوع زیستی، تضمین بهره برداری پایدار انسان از طبیعت و حفظ فرایندهای اکولوژیک و نگهداری سیستم‌های حیات بخش دست یافت.روش بررسی: منطقه حفاظت شده حرا، به عنوان یک منطقه حساس دریایی که دارای بیشترین وسعت جنگل های مانگرو در ایران می‌باشد، با وسعت 86258 هکتار بین دو شهرستان بندر خمیر و قشم در استان هرمزگان، قرار گرفته است. در فرآیند زون‌بندی پس از شناسایی معیارهای با ماهیت اکولوژیک و انسانی برای هر یک از زون های یازده گانه و غربال سازی آنها توسط روش دلفی به کمک روش تصمیم گیری آنتروپی شانون معیارها وزن دهی شد، سپس مدل خطی ترکیب معیارهای مکانی تدوین و در محیط gis لایه سازی و تلفیق گردیدند و در سال 1400 نقشه زون بندی به عنوان واحدهای برنامه ریزی در منطقه تهیه شد.یافته ها: نتیجه حاصل از زون بندی در منطقه حفاظت شده حرا نشان می دهد زون های طبیعت محدود شده 12.40%، حفاظتی 14.83%، استفاده گسترده 3.28% ، استفاده متمرکز 0.65%، فرهنگی و تاریخی0.07%، استفاده ویژه 0.11%، سپر بازدازنده63.90%، علمی ترویجی0.21 % و سایر استفاده‌ها 4.54% از کل مساحت منطقه را به خود اختصاص داده اند.بحث و نتیجه گیری: جمع بندی نتایج تحقیق نشان داد که می توان با استفاده از معیارهای مکانی و تبدیل آنها به مدل های ترکیب خطی، پهنه بندی مناطق را به درستی و با حفظ ارزش های اکولوژیک و انسانی مهیا ساخت.

developing a model for zoning protected areas based on the entropy shannon technique (case study: mangrove protected area)

background and objective: the main purpose of zoning natural environments under management is to describe and determine different levels of protection and to separate sensitive and vulnerable areas. in this study, an attempt has been made to zoning the mangrove protected area to provide the basis forthe optimal management of the area in order to achieve the protection objectives emphasized by thedepartment of environment and the international union for conservation of nature.material and methodology: the hara protected area, as a sensitive marine area with the largest areaof mangrove forests in iran, with an area of 86258 hectares is located between the two cities of bandarkhamir and qeshm in hormozgan province. in the zoning process, after identifying criteria withecological and human nature for each of the eleven zones and screening them by delphi method, thecriteria were weighted using shannon entropy decision method, then a linear model of combining spatialcriteria was developed and in gis environment. they were layered and combined, and zoning map wasprepared as planning units in the region.findings: the result of zoning in the hara protected area shows restricted nature zones 12.40%,protection zone 14.83%, extensive use zone 3.28%, intensive use zone 0.65%, cultural and historicalzone 0.07%, special use zone 0.11%, buffer zone 63. 90%, scientific zone 0.21% and other useszone 4.54% of the total area.discussion and conclusion: summarizing the research results showed that using zoning models ofspatial criteria, zoning of areas can be provided correctly and while preserving ecological and humanvalues.