مقایسه میزان ترسیب کربن خاک در کاربری های مختلف ( مطالعه موردی: حوزه شهری شهرستان بهشهر)

زمینه و هدف: افزایش غلظت گازهای گلخانه ای در سال های اخیر منجر به افزایش گرمای جهانی و تغییرات اقلیمی شده است. ساده ترین راهکار برای کاهش سطح این گاز فرآیند ترسیب کربن است. طی این فرآیند، کربن در بخش های مختلف اکوسیستم ها ذخیره می شود که مهم ترین این بخش ها، خاک است. هدف از این پژوهش ارزیابی میزان ترسیب کربن خاک در کاربری های زراعت گندم، باغ مرکبات و مرتع در حوزه شهری بهشهر می باشد. روش بررسی: در این تحقیق، نمونه برداری خاک در ده نقطه در هر یک از کاربری ها تا عمق 30سانتی متری با استفاده از روش تصادفی سیستماتیک انجام شد. بافت خاک، وزن مخصوص ظاهری، اسیدیته، رطوبت، کربن آلی، نیتروژن در محیط آزمایشگاه اندازه گیری شد. برای بررسی تفاوت یا عدم تفاوت میزان ترسیب کربن و مشخصه های مختلف خاک در کاربری های مختلف، از آزمون تجزیه واریانس و برای بررسی ارتباط بین میزان ترسیب کربن با مشخصه های مختلف خاک از همبستگی پیرسون استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد، به طور متوسط میزان ترسیب کربن در کاربری باغ مرکبات 0/54 تن در هکتار، زراعت گندم 0/36 تن در هکتار و مرتع 0/51 تن در هکتار می باشد. در نتیجه بین کاربری های مورد بررسی، کاربری باغی در اولویت اول و کاربری های مرتع و زراعت گندم در اولویت های بعد قرار گرفتند. همبستگی پیرسون نیز نشان داد از بین پارامترهای مورد بررسی، مشخصه نیتروژن بر تغییر پذیری میزان ترسیب کربن خاک موثرتر بوده است. بحث و نتیجه گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، کاربری های مختلف اثر متفاوتی بر میزان انباشتگی ترسیب کربن خاک دارد که در جهت مدیریت اراضی واقع در شمال کشور می بایست مورد توجه قرار گیرد.

comparison of carbon sequestration in different land uses (case study: some part of catchment of behshahr)

background and objective: in recent years, increasing of greenhouse gases results in global warming and climate changes. carbon sequestration is a result of carbon capturing in different parts of ecosystems, particularly in soil. the purpose of the present study is evaluation of carbon sequestration potential in wheat field, citrus garden and grassland in urban district of behshahr. material and methodology: the soil samples were collected from ten different points for each land use. they were randomly taken from a depth of 30 cm using systematic random sampling. texture, apparent specific density, acidity, humidity, organic carbon and nitrogen of the soil were measured in laboratoty. the analysis of variance of soil properties indicates significant difference in studied land uses regarding to carbon sequestration. findings: the results showed that the average carbon sequestration in wheat field, citrus garden and grassland were 36% (ton/ha), 54% (ton/ha), 51%(ton/ha) , respectively. totally, citrus garden had the highest carbon sequestration among studied land uses. grassland and wheat field were ranked in second and third places, respectively. via pearson product-moment correlation, it was revealed that among all analyzed parameters, nitrogen had the most effect on soil carbon sequestration. discussion and conclusion: the results of the present study show how land use effects on soil carbon sequestration, hence considering these results is necessary for lands management in north of iran.