پارلماسی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

با تحول مفهوم دیپلماسی، پارلماسی که از دهه های منتهی به قرن بیست و یکم رشد قابل توجهی داشته است؛ از شاخه های نوظهور دیپلماسی به شمار می رود. با این وجود پارلماسی کمتر مورد مطالعه آکادمیک قرار گرفته است. در سال های اخیر، پارلماسی مجلس شورای اسلامی رشد قابل توجهی داشته است. مذاکرات و مواضع بین المللی ریاست پارلمان، افزایش گروه های دوستی پارلمانی به 123 کشور، حضور مستمر در مجامع بین المللی پارلمانی، و رایزنی های هیئت های پارلمانی را می توان از این دست برشمرد. بنابراین این پرسش مطرح می شود که پارلماسی چه جایگاهی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران دارد؟ در راستای پاسخ به پرسش اصلی مقاله با بهره گیری از روش تحقیق اکتشافی، یافته های این پژوهش بر این اساس است که پارلماسی در زمینه سازی برای پیشبردسیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، مقوله ای پذیرفته شده و روبه رشد، اما در زمینه شکل دهی به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با موانع و چالش هایی روبه رو است. عدم تدوین قانون، فقدان نگاه راهبردی، و عدم تعریف ماموریت برای پارلماسی مجلس شورای اسلامی از جمله این موانع هستند.

Parlomacy in Iran’s Foreign Policy

Since the development of the concept of diplomacy and downfall of the traditional ‘dominance’ of government on this concept, parliamentary diplomacy, which roared in concluding decades of the twentyfirst century, has been held as an emerging aspect of diplomacy and one of its types. Notwithstanding, parliamentary diplomacy has failed to magnetize substantial investigations. In the recent years, parliamentary diplomacy of the Islamic Consultative Assembly has been on a considerable rise. Included in this are international talks and positions held by chairman of parliament, effective presence in international parliamentary assemblies such as Asian States InterParliamentary Union and InterParliamentary Union (IPU), increased parliamentary friendship groups in more than 100 countries, and continuous consultations offered by parliamentary committees. This is thus questioned that “What is the stance of parliamentary diplomacy in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran?” Relying upon the framework provided by examination of the trends ending in parliamentary diplomacy, the present article argues that applications and capacities of parliamentary diplomacy in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran are an accepted, growing, and comprehensive—but nascent—issue. In doing so, this research undertakes to investigate development of the concept of diplomacy under rubric of the trends ending in parliamentary diplomacy, delving into indicators of structures, processes, and agendas for understanding those at the helm of diplomacy, the manner to organize diplomacy, and the issues negotiated in the concept of diplomacy over time. Description of applications and differences of parliamentary diplomacy as to other forms of diplomacy is a result of this framework. After the introduction, research’s hypothesis will be tested by comparing the three abovementioned indicators in parliamentary diplomacy in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran. This study has been formulated in a descriptiveanalytical form in terms of its methodology.