تحلیل روان‌شناختی «خود فعلی و ایده‌‌آلی» در رمان «درخت انجیر معابد» احمدمحمود از منظر کارن هورنای

نقد روان‌شناختی شخصیت ازجمله پژوهش‌های جدید در حوزه داستان نویسی است. احمدمحمود (اعطا) (13811310 ه.ش) در رمان «درخت انجیر معابد» با پرداختن به شیوه های جدید داستان‌نویسی ازجمله: 1توصیف ضدّ قهرمان 2تفاوت در شخصیت‌پردازی 3جریان سیّال ذهن 4عدم قطعیت 5درهم‌آمیزی واقعیت و خیال و توصیف ذهنیات اشخاص، اثری متفاوت ایجاد کرده و به رمان های روانکاوانه نزدیک شده است. یکی از نظریات جدید روانکاوانه در تبیین شخصیت، نظریه کارن هورنای است. وی ازجمله روانکاوان پسافرویدی است که با مطرح کردن نظریه «تیپ های شخصیتی سه‌گانه» و «خود ایده آلی»، همچون آدلر به نقش موثّر اجتماع بر رفتار افراد تاکید ورزید. واکاوی رفتار شخصیت های رمان درخت انجیر معابد که تحت تاثیر اجتماع، دچار اضطراب و تنش های درونی می شوند قابلیت تطبیق با نظریه هورنای را دارد. ازاین‌رو نگارنده در این مقاله پس از پرداختن به جنبه های گوناگون نظریه هورنای، به بررسی مولفه «خودهای سه گانه فعلی، واقعی و خود ایده آلی» در یکی از شخصیت های اصلی رمان یعنی «فرامرز» که بیشترین نقش را در حوادث داستان داشته، پرداخته است. شخصیت یادشده پس از مواجه‌شدن با «خود فعلی»، با عوامل مخرّبی همچون تحقیر، بی اعتنایی، خشونت و اجحاف، دچار تضاد اساسی شده است و در اسارت خود ایده آلی و تبعات آن: یعنی توقعات عصبی، غرور و بایدهای عصبی قرار می گیرد و بیش از پیش بر اضطراب، خشم و افسردگی وی افزوده می گردد.

Self-Actualization and Ideal Self in the Novel The Fig Tree of Temples from Horney’s Perspective

Psychological critique of personality is one of the new researches in the field of storytelling. Ahmad Mahmood (13101381) in the novel “The Fig Tree of Temples” by addressing new writing styles including 1Antiheroic description 2 Difference in characterization 3 Flow of mindbody 4Uncertainty 5Smooth Reality and imagination, and the description of the person’s minds, has produced different effects and approached psychoanalytic novels. One of the new psychoanalytic theories for describing personality is Karen Horney’s theory. He is one of the postwar psychoanalysts who emphasized the role of the community in influencing people’s behavior by introducing the theory of &triple personality types& and &selfideal&, such as Adler. The analysis of the behavior of the characters of “The Fig Tree of Temples”, which is influenced by the community, and is subject to anxiety and internal stress, can be adapted to Horney’s theory. Hence, in this article, after discussing various aspects of Horney’s theory, the author explores the ¤t, real, and selfideal triple virtues& component in one of the novel characters, &Faramarz&, who played the most important role in the events of the story. Following the confrontation with the &present self&, the mentioned character has suffered a fundamental conflict with destructive factors such as contempt, neglect, violence, and impunity, and is in ideological captivity of the ideal self and its consequences: i.e. nervous expectations, pride and nervous needs and his anxiety, anger, and depression increase more and more.