چارچوب سازماندهی و مدیریت منظر شهری تاریخی (موردپژوهی شهر مقدس مشهد)

رویکرد منظر شهری تاریخی به‌عنوان یک روش معاصر در حفاظت شهری با هدف ایجاد تعادل بین حفظ و توسعه و در عین‌ حال ارتقای کیفیت فضاهای شهری مطرح شده است. رویکردی که با تصدیق «ماهیت پویا و  درحال تغییر شهرها» و تاکید بر لزوم «مدیریت تغییر»، دریچه‌ای نو در مواجهه با چالش‌ها و پیچیدگی‌های مدیریت و حفاظت از شهرهای تاریخی گشوده است. این پژوهش با رویکرد «توسعه‌ای-کاربردی» به‌ دنبال شناسایی مولفه‌ های منظر شهری تاریخی از طریق بررسی سیستماتیک ساختار فضایی و عملکردی شهر در چارچوب یک الگوی حفاظتی و توسعۀ متوازن برای مرکز تاریخی مشهد است. برای این‌منظور، کنوانسیون‌ها، بیانیه‌ها و نظریه‌های کارشناسان بین‌المللی موردبررسی و تحلیل قرار گرفته و با استفاده از روش تحقیق کیفی با استدلال منطقی، تحلیل محتوا، هرمنوتیک، مشاهده و مطالعۀ موردی، مفاهیم بنیادی رویکرد مذکور شامل ارزش‌ های ملموس و ناملموس و توجه به مولفه‌ های اثرگذار اصالت و یکپارچگی، موردبررسی قرار گرفته است. این پژوهش با بررسی لایه‌های تبیین‌کنندۀ اهمیت منظر شهری تاریخی به «بازخوانی» منظر شهری تاریخی مشهد می‌پردازد. این پژوهش، تلاش دارد تا با تحلیل دیدگاه‌های ذینفعان دست اندرکار مدیریت شهری «چارچوبی برای سازماندهی و مدیریت منظر شهری تاریخی در مرکز تاریخی مشهد» تدوین نماید.

framework for the organization and management of historic urban landscapes; a case study of mashhad, iran

the historical urban landscape (hul) approach has emerged as a contemporary method in urban conservation, aiming to balance preservation and development while enhancing urban spaces. this approach recognizes the importance of both tangible and intangible cultural values within the historical urban context. this research, classified as developmental-applied, seeks to identify the key components of an hul through a systematic review of the spatial and functional structure of mashhad's historical center. by employing qualitative research methods such as logical reasoning, content analysis, hermeneutics, observation, and case studies, the fundamental concepts of the hul approach, including tangible and intangible values and paying attention to the effective component of authenticity and integrity, have been explored. this research endeavors to re-read mashhad's historical urban landscape, investigating the layers that contribute to its unique cultural significance. it aims to identify the primary elements that can reinforce both tangible and intangible values within the city's overall image and landscape. this study serves as a foundational framework for examining, identifying, sampling, modeling, and planning the development of urban and historical landscapes. it further analyzes the perspectives of various stakeholders to formulate a framework for organizing and managing the hul in mashhad's historical center. by examining the hul approach through the case study of mashhad, iran, this research aims to identify key components and develop strategies for conservation and development. using qualitative research methods, the study examines the tangible and intangible values of mashhad's historical landscape and proposes strategies for preserving and enhancing these values. the findings of this research can serve as a model for other historical cities in iran