تاثیر سلنیوم (نانو و بالک) بر جذب عناصر پر- و کم مصرف و ویژگی‌های رشدی اسفناج (spinacia oleracea l. cv. virofly)

گیاهان به عنوان بهترین منبع سلنیوم برای انسان‌ها و حیوانات، این عنصر را از خاک جذب و وارد زنجیره‌‌ی غذایی می‌‌کنند. در پژوهش حاضر بررسی اثرات  سلنیوم (به شکل بالک و نانو) بر جذب عناصر ماکرو و میکرو و ویژگی‌‌های رشدی اسفناج در شرایط گلخانه مورد توجه قرار گرفت. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی اجرا شد. فاکتورها شامل محلول‌‌پاشی با نانو سلنیوم (پنج،  10 و 20 پی‌پی‌ام)، سلنات سدیم (پنج،  10 و 20 پی‌‌پی‌‌ام) و آب مقطر (گیاهان کنترل) بود. بر اساس یافته‌‌ها، با بالارفتن سطوح تیمارها، افزایش در ماده خشک ریشه، طول اندام هوایی، تعداد برگ، محتوای کلسیم و سلنیوم مشاهده شد. در مقابل سطوح بالای هر دو تیمار موجب کاهش محتوای نیترات، سدیم و منگنز برگ گردید. در سطح 10 (پی‌‌پی‌‌ام) هر دو تیمار، ماده خشک برگ و محتوای فسفر و منیزیم، افزایش و در سطوح بالاتر، کاهش این صفات ثبت شد. بیشترین طول ریشه و محتوای آهن و روی در غلظت پنج پی‌‌پی‌‌ام نانوسلنیوم مشاهده شد. این امر نشان دهنده اثر افزایشی غلظت‌‌های پایین سلنیوم بر تقسیم سلولی مریستم نوک ریشه و همچنین روابط آبی گیاه، از طریق انتقال عناصر ضروری، می باشد. با این حال، در سطوح بالاتر هر دو تیمار (20 پی‌‌پی‌‌ام)، کاهش صفات مذکور رخ داد. در نهایت، از بین سطوح مختلف هر دو تیمار سلنیوم، بهترین تیمار، 10 پی‌‌پی‌‌ام نانوسلنیوم مشخص شد. با این وجود، می‌‌توان بیان کرد که انتخاب بهترین تیمار، بستگی به نوع گیاه، نوع تیمار مصرفی و غلظت موثر بر صفات مورد بررسی دارد. 

the impact of selenium (nano and bulk) on the absorption of macro and micro elements and growth characteristics of spinach (spinacia oleracea l. cv. virofly)

plants absorb se element from the soil and enter it into the food chain as the best source of selenium for humans and animals. in the current research, the effects of selenium (bulk and nano forms) were investigated on the absorption of macro and micro elements and growth characteristics of spinach under greenhouse conditions. the experiment was carried out in a completely randomized design. the factors were foliar spraying of nano selenium (5, 10 and 20 ppm), sodium selenate (5, 10 and 20 ppm) and distilled water (control plants). based on the findings, an improvement was observed in root dry matter, shoot length, leaf number, and ca and se contents with increasing the levels of treatments, in contrast, high levels of both treatments declined the content of leaf nitrate, na and mn. leaf dry matter and p and mg contents were boosted at the level of 10 ppm  of both treatments, and lessened at higher levels.  the highest root length and fe and zn contents were observed at 5 ppm of nano-se. this indicates the additive effects of low se concentrations on root tip meristem cell division as well as plant water relations via transport of essential elements. however, the reduction of the mentioned traits occurred at higher levels of both treatments (20 ppm). eventually, among the different levels of both se treatments, the best one was 10 ppm nano-se. however, it can be stated that selecting the best treatment depends on the type of plant species, the type of utilized treatment, and the effective level on studied traits.