مطالعه مورفولوژی و تاثیر دما و مدت نگهداری بر جوانه‌زنی گرده برخی از ارقام زودرس و میان‌رس گلابی آسیایی (pyrus serotina rehd) و رقم شاه‌ میوه گلابی اروپایی (pyrus communis l.)

نگهداری طولانی‌مدت گرده از نظر به نژادی، اطمینان از گرده‌افشانی باغ‌های درختان میوه و همچنین ارزیابی ژرم پلاسم درختان میوه دارای اهمیت زیادی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر دما و مدت‌زمان نگهداری بر جوانه‌زنی و بررسی مرفولوژی دانه گرده برای تعیین روابط بین‌گونه‌ای و درون‌گونه‌ای برخی از ارقام زودرس و میان‌رس گلابی آسیایی با رقم شاه‌میوه، برای استفاده بیشتر در حفاظت و پرورش این ارقام انجام شد. بررسی خصوصیات مورفولوژی دانه گرده با استفاده از میکروسکوپ الکترونی در قالب طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار انجام گردید، تفاوت معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد در محور قطبی (p)، محور استوایی (e)، طول شیار، عرض برآمدگی و فرورفتگی شیار بین ارقام نشان داد. تغییرهای طول محور قطبی از 15.82 تا 23.77 میکرومتر و طول محور استوایی از 35.86 تا 45.39 میکرومتر متغیر بود و می‌تواند به شناسایی ارقام کمک ‌کند. همچنین جوانه‌زنی دانه های گرده‌ در شرایط آزمایشگاهی پس از 3، 6، 9، 12 ماه نگهداری در سه دمای 4، 24 و 20- درجه سلسیوس نشان داد که با افزایش زمان نگهداری، درصد جوانه‌زنی تمامی تیمارها به طور معنی‌داری کاهش یافت و پس از 12 ماه نگهداری درصد جوانه‌زنی گرده تحت تیمار دمای اتاق (rt) تقریباً صفر بود بطوریکه زنده‌مانی خود را نسبت به دمای 20- و 4 درجه سلسیوس سریع­تر از دست دادند، رقم ks9 با بیشترین درصد جوانه‌زنی (87.08) در دمای یخچال و رقم ks6 با 81.25  درصد جوانه‌زنی در دمای فریزر (20- درجه سلسیوس) زنده مانی خوبی را نشان دادند و ارقام ks13، ks7 نیز در دمای 4 درجه سلسیوس بیشترین درصد جوانه‌زنی را داشتند؛ بنابراین می‌توان برای اهداف اصلاحی، نگهداری ژرم پلاسم و تلاقی بین ارقامی که در زمان‌های مختلف گل می‌دهند، از ارقام ks9، ks6، ks13 و ks7 استفاده نمود. 

the study on the pollen morphology and the effect of temperature and storage period on pollen germination of the early and mid-maturing asian pear (pyrus serotina rehd.) and european pear (pyrus communis l.) cv. `shahmiveh’

the long-term preservation of pollen is very important for breeding purposes, ensuring the pollination of fruit tree orchards, and germplasm exchange. therefore, the purpose of this research was to investigate the morphology of pollen grains, and the effect of temperature and duration of storage on the survival and germination of some asian and european pear cultivars pollen also was explored. morphological characteristics of pollen grains were examined using scanning electron microscopy in a completely randomized design with 3 replications, showing significant differences at a one percent probability level in the polar axis (p), equatorial axis (e), furrow length, ridge width, and furrow depression between cultivars. the changes in the polar axis length ranged from 15.82 to 23.77 micrometers, and the equatorial axis length ranged from 35.86 to 45.39 micrometers, which can help identify cultivars. moreover, the germination of mature pollen grains under laboratory conditions after 3, 6, 9, and 12 months of storage at three temperatures of 24°c, 4°c, and -20°c showed that with increasing storage time, the germination percentage of all treatments significantly decreased. the percentage of pollen germination after 12 months of storage under room temperature treatment was almost zero, and they lost their viability faster than at -20°c and 4°c, the cultivar ks9 had the highest germination percentage (87.08) at refrigerator temperature, followed by cultivar ks6 with a germination percentage of 81.25 at freezer temperature (-20°c), and cultivars ks13 and ks7 also had the highest germination percentage at 4°c. therefore, for breeding purposes, germplasm preservation and hybridization between varieties flowering at different times of the year, ks9, ks6, ks13, and ks7 varieties can be used.