برآورد نیاز سرمایی و گرمایی ارقام تمشک سیاه خاردار و بی‌خاردر شرایط آزمایشگاهی

به منظور تعیین نیاز سرمایی و گرمایی ارقام تمشک سیاه، سه رقم خاردار(توپای، ماریون، سیلوان) و بی‏خار (مرتون) پس از شروع رکود و قبل از تامین نیاز سرمایی از کلکسیون تمشک سیاه دانشگاه علوم کشاورزی ساری جمع‏آوری و جهت تامین نیاز سرمایی در یخچال قرار گرفتند. تیمارها شامل ارقام و ساعت سرمادهی (1100،900،700،500،300،1300) در سه تکرار و 10 نمونه بود. سپس شاخه‏ها در گلخانه در شرایط 16 ساعت نور و دمای 24 درجه سلسیوس قرار گرفته و درصد شکوفایی اولین جوانه، شمار روز تا شکوفایی 50 درصد جوانه‏ها و شمار روز تا شکوفایی نهایی جوانه ثبت و نیاز گرمایی محاسبه شد. نتایج نشان داد بیشترین تعداد روز تاشکوفایی اولین جوانه در ارقام خاردار سیلوان، ماریون و توپای در 700 ساعت سرما و رقم بدون‏خار مرتون در 500 ساعت سرما اتفاق افتاد. در بین ارقام خاردار دو رقم خیلی زودرس و زودرس (سیلوان و ماریون) در 700 ساعت و رقم دیررس (توپای) در 300 ساعت سرما زودتر به 50 درصد شکوفایی و شکوفایی کامل رسیدند؛ این در حالی است که رقم بی‌خار مرتون با 1100 ساعت سرما به این میزان شکوفایی دست یافت. بررسی نیاز گرمایی ارقام مختلف نشان داد که در ارقام خاردار با افزایش ساعات سرمایی، از نیاز دمایی کاسته می‏شود، به طوریکه هرسه رقم سیلوان، ماریون و توپای در 300 ساعت سرما، نیاز گرمایی بیشتری داشتند که با افزایش ساعات سرمایی و رسیدن آن به 700 ساعت از میزان آن کاسته شده است. دررقم بی‏خار مرتون نیز از 300 ساعت سرما تا 700 ساعت، میزان نیاز گرمایی کاسته شده اما پس از آن و رسیدن به 900 تا 1300 ساعت سرما، نیاز گرمایی نیز افزایش یافته است. به طورکلی ارقام خاردار برای باز شدن اولین جوانه و رسیدن به شکوفایی کامل نیاز سرمایی کمتری نسبت به ارقام بی‏خار داشتند. بنابراین شکوفایی جوانه ارقام بی‏خار در مناطقی که واحدهای سرمایی کمتر از 500 ساعت دارند، با مشکل مواجه و نیازمند تدبیر تیمارهای تکمیلی می‏باشد.

estimation of chilling and heat requirements of thorny and thornless blackberry cultivars under laboratory conditions

in order to determine the chilling and heat requirements of blackberry cultivars, three thorny (tupi, marion, silvan) and thornless (merton) cultivars were collected from the blackberry collection of sari of agricultural sciences and natural resources university (sanru) placed in the refrigerator. treatments were included cultivars and chilling hours (300,500,700,900, 1100 and1300) in three replications and 10 samples. then the floricanes were placed in the greenhouse under 16 hours of light and 24 ° c and the number of days to flowering of the first bud, the number of days to flowering of 50% of buds and the final percentage of bud breaks were recorded and the heat requirement was calculated. the results showed the highest rate of first bud burst occurred in the thorny cultivars of silvan, marion and tupi in 700 hours of chilling and the cultivar thornless merton in 500 hours of chilling. among the thorny cultivars, two very early and late cultivars (silvan and marion) in 700 hours and late cultivar (tupi) in 300 hours of chilling reached 50% full bloom earlier. while thornless merton cultivar reached this level with 1100 hours of chilling. examination of heat requirements of different cultivars showed in thorny cultivars, with increasing chilling hours, the need for heat decreases. so that all three cultivars of silvan, marion and tupai in 300 hours of chilling, needed more heat, which has decreased with the increase of chilling hours until reaching 700 hours. in thornless merton cultivar, from 300 hours of chilling to 700 hours, the need for heat has decreased, but after that, reaching 900 to 1300 hours of chilling, the need for heat has also increased. in general, thorny cultivars needed less chilling than thornless cultivars to open the first bud and achieve full flowering. therefore, cultivation of thornless cultivars in areas with chilling units of less than 500 hours is difficult and requires additional treatments.