شناسایی دانهال‌‌های خورشی و تخم‌‌زا در برخی گونه‌های مرکبات با استفاده از تکنیک ssr

بیشتر‌‌ گونه‌‌های جنس citrus و برخی جنس‌‌های نزدیک در این تیره رویان خورشی تولید می‌کنند. وجود چنین رویان‌‌هایی در کنار رویان‌‌های حاصل از لقاح، منجر به پدیده چند رویانی می‌‌شود که طی آن همزمان دو یا چند رویان در یک بذر توسعه می‌‌‌‌یابند. در این مطالعه، جهت تمایز دانهال‌‌های حاصل از لقاح از دانهال‌‌های خورشی، از گیاهان مادری و دانهال‌‌های حاصله از بذرهای یازده نمونه مرکبات، نمونه‌‌های برگی تهیه گردید. پس از استخراج dna از نمونه ها، pcr با 8 جفت آغازگر ریزماهواره‌‌ای انجام شد. نتایج این بررسی نشان داد که هشت جفت آغازگر برای صفت خورشی یا زایگوتی (تخم‌‌زا) بودن دانهال ها در نه رقم، چندشکلی نشان دادند. تعداد کل آلل‌‌‌‌ها در جمعیت 46 آلل و دامنه تعداد آلل بین 3-11 با میانگین 5.75 بود.  تعداد 35 آلل برای صفت خورشی یا تخم‌‌زا بودن چند شکل بودند. از بین آغازگرهای چندشکل، آغازگر taa41 بیشترین تعداد آلل (11) و آغازگرهای taa27 و taa1 کمترین‌‌ تعداد آلل (3) را در نمونه‌‌های مورد مطالعه تولید کردند. از آغازگرهای چندشکل این پژوهش بویژه taa45 و taa33 می‌‌توان برای شناسایی دانهال‌‌های خورشی و تخم‌‌زای کلیه نژادگان‌‌‌ها و دورگه‌‌های ارقام مرکبات در برنامه‌‌های به‌‌نژادی مختلف بهره برد. 

identification of nucellar and zygotic seedlings in some citrus species using ssr technique

the majority of citrus species and some related genera in this family produce nucellar embryos. nucellar seedlings are similar to maternal parents. the existence of such embryos next to the embryo from fertilization leads to the polyembryony phenomenon which during that, two or few embryos are developed in one seed simultaneously. the nucellar embryo is a big obstacle in citrus breeding, however, the aim of producing genetic uniformity in stock production is valuable. in this study, for distinguishing between seedlings resulting from fertility and nucellar seedlings, a leaf sample was prepared from maternal plants and seedlings resulted from seeds of 11 citrus cultivars. after dna extraction from samples, pcr was performed using 8 microsatellite primer pairs. the results indicated that 8 primer pairs were polymorphic for nucellar or zygotic traits of seedlings in 9 cultivars. the number of all alleles in the population was 45, and the range of alleles amplified by the primers was 3-11 with an average of 5.75. 35 alleles were polymorphic for nucellar or zygotic traits. among polymorphic primers, taa41 primer and taa1 and taa27 primers produced the highest number of alleles (11) and the lowest number of alleles (3) in studied cultivars, respectively. polymorphic primers of this research especially taa45 and taa33 can be used to identify nucellar and zygotic seedlings of all citrus genotypes, cultivars, and hybrids in different breeding programs.