تاثیر اکسین و سیتوکنین بر کشت درون شیشه‌ای آب‌بشقابی (centella asiatica l.)

گیاه دارویی آب‌بشقابی (centella asiatica l.) به‌‌عنوان گونه‌ای در معرض انقراض در ایران شناخته شده‌ است. این گیاه دارای ویژگی های درمانی  گوناگونی مانند درمان زخم، ضد سرطان، بهبود اعصاب و حافظه می‌باشد. با ‌توجه به ارزش بالای آب‌بشقابی، می‌توان از کشت‌ درون‌شیشه‌ای برای تولید بیش‌تر این گیاه بهره ‌برد. بنابراین، هدف این پژوهش، دستیابی به یک پروتکل مناسب برای افزایش این گیاه در شرایط درون ‌شیشه‌ای است. در مرحله اول، برای  انگیزش پینه، از ریزنمونه برگ در محیط ms همراه ‌با غلظت‌های مختلف bap در شش سطح 0، 0.5، 1، 1.5 ،2.5 و 3.5 میلی‌گرم ‌بر لیتر به ‌همراه naa در پنج سطح 0، 0.25، 0.5، 1 و 2 میلی‌گرم ‌بر لیتر استفاده‌ شد. یافته‌های این پژوهش نشان‌ داد بهترین پینه‌زایی در ریزنمونه برگ در ترکیب 1.5 میلی‌گرم ‌بر لیتر bap و 0.5 میلی‌گرم ‌بر لیتر naa به‌دست‌ آمد. در  ارزیابی ریزافزایی از ریزنمونه گره  برهمکنش bap در غلظت‌های 0، 1، 2 و 3 میلی‌گرم ‌بر لیتر با iba در غلظت‌های 0، 0.5 و 1 میلی‌گرم ‌بر لیتر در محیط کشت ms بررسی شد. در مرحله بعد ریشه‌زایی از ریزنمونه‌های تکثیر یافته با کاربرد دو نوع اکسین iba و naa ارزیابی شد. با بررسی نتایج، محیط کشت دارای 2 میلی‌گرم ‌بر لیتر bap و 1 میلی‌گرم‌ بر لیتر iba، مناسب‌ترین محیط برای شاخه‌زایی تعیین شد. هم‌چنین، محیط دارای iba در غلظت‌های 1 و 2 میلی‌گرم ‌بر لیتر بهترین نتایج را جهت ریشه‌زایی نشان ‌داد.

impact of auxin and cytokinin on in vitro culture of asiatic gotu kola [(centella asiatica (l.)] urban

gotu kola (centella asiatica l.) has been listed in threatened species in iran. it has been used for treatment of a wide number of health disorders. the herb was used for wound healing, anticarcinogenic, mental illness and revitalizing the nerves and brain cells. in vitro culture and micropropagation are basic tools for conserving this medicinal plant. the purpose of this study is to achieve a suitable protocol for propagation of this plant in in vitro. in the first experiment, interaction of different concentrations of bap (0, 0.5, 1, 1.5, 2.5, 3.5 mgl-1) and naa (0, 0.25, 0.5, 1, 2 mgl-1) were examined on leaf explants. the results of the callogenesis experiment showed that ms medium with 1.5 mgl-1 bap and 0.5 mgl-1 naa, produced the best callus. in the next step, the interaction of bap at 0, 1, 2, 3 mgl-1 and iba at 0, 0.5, 1 mgl-1 was investigated in proliferation of node explants. rooting of amplified explants was investigated by using two types of auxin iba and naa. the results of the micropropagation experiment indicated that ms medium of 2 mgl-1 bap and 1 mgl-1 iba was determined the most suitable medium for micropropagation. in the comparison of the effect of auxin treatments in ms medium on rooting, ms medium supplemented with iba 1 and 2 mgl-1 were chosen as the best rooting treatment.