بررسی و تحلیل کنش سیاسی متقابل دولت‌ های ایران و ترکیه با کُردها در دوران معاصر

مسئله کُردها از ماندگارترین و چندبعدی‌ترین چالش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه به‌شمار می‌آید که تاثیر عمیقی بر سیاست‌های داخلی و خارجی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه داشته است. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی راهبردهای سیاسی این دو کشور در قبال جمعیت کُرد خود در دوران معاصر انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و از تحلیل محتوای اسناد و منابع معتبر برای بررسی کارآمدی بلندمدت سیاست‌های قومی در حفظ انسجام ملی، ثبات و کارآمدی حکمرانی استفاده شده است.یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیه به‌طور تاریخی سیاست همگون‌سازی فرهنگی را در پیش گرفته و در تلاش بوده است تا هویتی یکنواخت با محوریت قومیت تُرک ایجاد کند. این راهبرد با انکار نظام‌مند زبان، فرهنگ و امکان بیان سیاسی برای کُردها همراه بوده و منجر به تنش، درگیری مسلحانه و تعمیق شکاف‌های قومی در مناطق کردنشین شده است. حتی اصلاحات دوره‌ای نیز اغلب با سرکوب مجدد همراه بوده و مشروعیت خود را از دست داده‌اند.در مقابل، رویکرد ایران، اگرچه با محدودیت‌های اقتصادی و سیاسی همراه است، نسبتا فراگیرتر بوده است. هویت کُردی به‌طور رسمی انکار نشده و پیوندهای تاریخی و فرهنگی میان کُردها و دیگر اقوام ایرانی در سیاست‌های فرهنگی ایران تا حدی به رسمیت شناخته شده است. این امر از شدت واگرایی قومی کاسته و مانع از بروز جدی گرایش‌های تجزیه‌طلبانه شده است.نتیجه‌گیری پژوهش تاکید دارد که سیاست‌های مبتنی بر شمول، مشارکت و به‌رسمیت‌شناختن فرهنگی، بیش از سیاست‌های طردگرایانه در حفظ ثبات و انسجام اجتماعی موثرند. نگاه به تنوع قومی به‌عنوان سرمایه اجتماعی، لازمه حکمرانی پایدار در جوامع چندقومیتی است.

investigating and analyzing the mutual political action of the governments of iran and türkiye with the kurds in the contemporary era

the kurdish issue is one of the most persistent and multifacetedgeopolitical challenges in the middle east, with significant implicationsfor the domestic and foreign policies of both the islamic republic ofiran and the republic of turkey. this research offers a comparativeanalysis of the political strategies adopted by iran and turkey towardtheir kurdish populations in the modern era . utilizing a descriptiveanalyticalmethod and document-based content analysis, the study aimsto evaluate the long-term effectiveness of their ethnic policies in termsof national unity, stability, and governance. the findings reveal thatturkey has historically implemented a policy of culturalhomogenization, aiming to establish a monolithic national identitycentered on turkish ethnicity. this strategy has involved the systematicdenial of kurdish language, culture, and political expression. as a result,kurdish regions have experienced recurrent unrest, armed conflict, anddeepening ethnic polarization. even intermittent reform efforts haveoften been followed by renewed repression, undermining theirlegitimacy. in contrast, iran’s approach, though not withoutsocioeconomic and political limitations, has been more inclusive.kurdish identity has not been officially denied, and cultural andhistorical connections between kurds and other iranian groups havebeen acknowledged to some extent. this has contributed to a lower levelof ethnic alienation and reduced the risk of large-scale separatistmovements. the study concludes that ethnic policies based on inclusion,participation, and cultural recognition are more conducive to socialcohesion and long-term political stability. acknowledging ethnicdiversity as a valuable form of social capital, rather than a securitythreat, is essential for building resilient, pluralistic governance inmultiethnic states.