آسیب شناسی مدیریت توسعه فضائی – کالبدی پایدار حریم جنوب کلان شهر تهران

در میان کشورهای درحال توسعه، ایران از رشد شهرنشینی نسبتاً بالایی برخوردار بوده و یکی از اساسی‌ترین الزامات توسعه شهرنشینی تاثیر آن بر حاشیه و حریم شهرها می‌باشد. با توجه به افزایش جمعیت و تاثیر آن بر تحولات کالبدی شهر و اراضی پیرامون آن و فقدان راهبردهای مدیریتی، حریم شهرها را به محلی با مشکلات و معضلات پیچیده تبدیل نموده است که اگر مدیریت موثر، منسجم، جامع و یکپارچه‌ای در حریم و پیرامون شهرها ایجاد نگردد، دیری نخواهد پایید که فضاهای ذخیره و با ارزش حریم شهرها به صورت مغشوش و نامتجانس از بین خواهند رفت. پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی مدیریت توسعه فضائی – کالبدی پایدار حریم جنوب کلان شهر تهران به روش توصیفی - تحلیلی تدوین شده و برای تجزیه وتحلیل داده‌ها از تکنیک swot و دلفی فازی استفاده شده است. با استفاده از نظرات کارشناسان و خبرگان مهم‌ترین نقاط ضعف، قوت، فرص تها و تهدیدهای پیش روی مدیریت توسعه فضائی– کالبدی حریم جنوب کلان شهر تهران استخراج شدند. نتایج تحقیق پنج عامل رشد جمعیت و مهاجرت، سیاست‌ها و قوانین شهری، زیرساخت‌ها و خدمات عمومی، کاربری زمین و برنامه‌ریزی شهری و محیط‌زیست و منابع طبیعی به عنوان عوامل الگوی راهبردی مدیریت پایدار حریم شهر را معرفی کرده است. در بخش رنبه‌بندی نیز نشان داده شد که شاخص کاربری زمین و برنامه‌ریزی شهری بیشترین نزدیکی را به جواب ایده آل مثبت و بیشترین فاصله را از جواب ایده آل منفی دارا می باشد و الویت نخست الگوی راهبردی مدیریت پایدار حریم شهر از لحاظ معیارهای موردنظر برای تاب آوری الگوی راهبردی مدیریت پایدار حریم شهر می باشد.

pathology of sustainable spatial-physical development management in the southern buffer zone of tehran metropolitan area

among developing countries, iran has experienced relatively high urbanization growth, with one of the fundamental requirements of urban development being its impact on city peripheries and buffer zones. given population growth and its effect on physical urban transformations and surrounding lands, coupled with a lack of management strategies, city buffer zones have become areas with complex problems and challenges. without effective, cohesive, comprehensive, and integrated management in these peripheral zones, the valuable reserve spaces of urban buffer zones will soon disappear in a disorganized and heterogeneous manner. the present research aims to analyze the pathology of sustainable spatial-physical development management in tehran's southern metropolitan buffer zone using a descriptive-analytical methodology. swot and fuzzy delphi techniques were employed for data analysis. the most important strengths, weaknesses, opportunities, and threats facing the spatial-physical development management of tehran's southern metropolitan buffer zone were identified using expert opinions. research results introduced five factors - population growth and migration, urban policies and regulations, infrastructure and public services, land use and urban planning, and environment and natural resources - as strategic pattern factors for sustainable buffer zone management. the ranking section demonstrated that the land use and urban planning index has the closest proximity to the positive ideal solution and the greatest distance from the negative ideal solution, representing the first priority in the strategic pattern of sustainable buffer zone management regarding the considered resilience criteria.