آسیب پذیری روستاهای گردشگری ایران از لحاظ مخاطره زمین لغزش با استفاده از gis

زمین‌لغزش یکی از مهم‌ترین مخاطرات طبیعی است که تاثیرات مخربی بر سکونتگاه‌های انسانی، به‌ویژه در مناطق روستایی و گردشگری دارد. با توجه به ویژگی‌های جغرافیایی ایران و گسترش روستاهای گردشگری، شناسایی و تحلیل آسیب‌پذیری این روستاها در برابر زمین‌لغزش امری ضروری است. استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (gis) ابزار قدرتمندی برای ارزیابی این مخاطره فراهم می‌کند. این پژوهش با هدف تعیین میزان آسیب پذیری روستاهای گردشگری ایران از لحاظ مخاطره زمین لغزش انجام شده است. روش پژوهش تحلیلی-کمی و مبتنی بر تحلیل داده های مکانی در چارچوب فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی و همپوشانی وزنی است. عملیات تعیین معیارها، وزن دهی و همپوشانی انجام و در نهایت نقشه آسیب پذیری روستاهای گردشگری از لحاظ مخاطره زمین لغزش تهیه شد. نتایج نشان داد که 62.59 درصد مساحت کشور به عنوان پهنه با خطر بسیار کم؛ 19.55 درصد، پهنه با خطر کم، 11.20 درصد پهنه با خطر متوسط، 5.21 درصد پهنه با خطر زیاد و 1.43 درصد پهنه با خطر بسیار زیاد در زمینه مخاطره زمین لغزش شناخته شده است. بر اساس نتایج از مجموع 980 روستا، 25 روستای گردشگری ایران با آسیب پذیری بسیار بالا و 113 روستا با آسیب پذیری بالا در معرض مخاطره زمین لغزش قرار دارند. همچین ارزیابی توزیع روستاهای گردشگری با نقاط زمین لغزش، از تطبیق نتایج این پژوهش با نقاط نمونه برداشت شده اشاره دارد. همچنین نتایج نشان داد که بین نقشه نهایی و معیارهای ارزیابی مخاطره زمین لغزش، ارتباط وجود دارد. در مجموع برخی از روستاهای گردشگری ایران در معرض مخاطره زمین لغزش هستند که با توجه به نتایج این پژوهش می توان برای آنها برنامه ریزی عملیاتی و موثری را اتخاذ نمود.

vulnerability of iranian tourism villages in terms of landslide hazard using gis

landslide is one of the most important natural hazards that can have devastating effects on human settlements, especially in rural and tourist areas. considering the geographical characteristics of iran and the expansion of tourist villages in iran, it is essential to identify and analyze the vulnerability of these villages to landslides. the use of geographic information system (gis) provides a powerful tool for assessing and managing these hazards. this study aims to determine the vulnerability of iranian tourist villages in terms of landslide risk. the research method is quantitative-analytical and based on spatial data analysis within the framework of the hierarchical analysis process and weighted overlap. the operations of determining criteria, weighting and overlap were carried out and finally a vulnerability map of tourism villages in terms of landslide risk was prepared. the results showed that 62.59 percent of the country's area is known as a very low risk area; 19.55 percent is a low risk area; 11.20 percent is a medium risk area; 21.5 percent is a high risk area; and 1.43 percent is a very high risk area in terms of landslide hazard. according to the results, 25 iranian tourism villages with very high vulnerability and 113 villages with high vulnerability are at risk of landslides. similarly, the assessment of the distribution of tourism villages with landslide points refers to the comparison of the results of this study with the sample points taken. the results also showed that there is a relationship between the final map and the landslide risk assessment criteria. in general, some iranian tourism villages are at risk of landslides, and according to the results of this study, operational and effective planning can be adopted for them.