تاثیر تفاوت عناصر غذایی ارقام مختلف نخل روی جمعیت زنجرک خرما ommatissus lybicus

زنجرک خرما، از آفات کلیدی نخلستان های ایران است. بررسی تاثیر ارقام مختلف روی جمعیت زنجرک خرما هدف این پژوهش بود. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تیمار و چهار تکرار در استان های هرمزگان، فارس، کرمان سال1401 اجرا شد. با ظهور پوره های سن دوم و سوم نسل زمستانه، تاج نخل با حشره کش بایو2 (ml/l10.25.3%ec) محلول پاشی شد. یک روز قبل و 14روز بعداز محلول پاشی، پوره ها و قطرات عسلک شمارش شدند. درصد عناصر کلسیم، نیتروژن، پتاسیم، فیبر خام و قند در برگچه های خرما اندازه گیری شد. از روش تجزیه خوشه ای برای گروه بندی ارقام استفاده شد. نتایج نشان داد که بین ارقام مختلف خرما تفاوت‌های معنی‌دار وجود داشت و رقم خرما بر جمعیت پوره‌ها و تعداد قطرات عسلک تاثیرگذار بود. همچنین اثر محلول پاشی با bio2 روی ارقام مختلف متفاوت بود. به طوری که بیشترین تعداد پوره(82) و قطرات عسلک روی رقم شاهانی(145) مشاهده شد. دسته بندی ارقام مختلف خرما براساس مقادیر پارامترهای مختلف اندازه گیری شده دربرگ نشان داد که ارقام خرما در شش گروه مجزا قرار گرفتند. نتایج همبستگی بین ارقام مختلف خرما با میانگین پوره نشان داد که همبستگی معنی دار منفی(0.947- و 0.910به ترتیب یک روز قبل و 14روز بعد) وجود داشت. بررسی همبستگی بین ارقام مختلف خرما و میانگین درصد عناصر مشخص کرد که بین وزن برگچه ها با ارقام همبستگی منفی معنی داری(0.714-) وجود داشت. فیبر خام برگچه های خرما موثرترین متغیر در جمعیت پوره زنجرک خرما(0.70= r2) با همبستگی منفی(29.72-) بود. نتایج این پژوهش ضمن تاکید بر نقش عناصر مختلف برگچه های خرما در جمعیت o. lybicus ، می تواند در انتخاب ارقام در برابر این آفت کمک نماید.

the effect of nutritional elements of different palm cultivars on the population of ommatissus lybicus

ommatissus lybicus is a key pest of iranian groves. this study aimed to evaluate the effect of different palm cultivars on o. lybicus population. the experiment was carried out in a randomized complete block design with three treatments and four replications in hormozgan، fars and kerman provinces in 2022. bio2 (0.3%ec، 1.25ml/l) was spraying on tree canopy when the second and third instars of nymphs emerged in the winter generation. nymphs and honeydew droplets were counted before and 14 days after spraying. the percentage of calcium، nitrogen، potassium، crude fiber، and sugar were measured in date palm leaves. the cultivars were divided into different groups by complete clustering method analysis. the results showed that there were significant differences between different date palm cultivars، and it had an effect on the nymph population and the number of honeydew droplets. so that the highest number of nymphs (82) and honeydew droplets were observed on the shahani cultivar (145). also، the effect of foliar spraying with bio2 was different on cultivars. classification of different date palm cultivars based on the values of various parameters measured in the leaves showed that they were placed in six distinct groups. a highly significant negative correlation (one day before (-0.947) and 14days after spraying (0.910)) was different between date palm cultivars and the mean of nymphs. a significant negative correlation (-0.714) was between weight of leaves and the cultivars. among the examined parameters، crude fiber of leaflets was the most effective variable (r2=0.70) in the population of nymph with a negative correlation (-29.72). the results of this study، while emphasizing the role of various elements of date palm leaflets on the o. lybicus population، can help in selecting cultivars against this pest.