ارزیابی مقاومت دوگانه تعدادی از لاین‌های گندم نسبت به بیماری‌های لکه‌خرمایی و لکه قهوه‌ای در مزرعه

لکه خرمایی با عامل pyrenophora tritici-repentis و لکه قهوه ای با عامل bipolaris sorokiniana از مهمترین بیماری های لکه برگی گندم هستند که خسارت قابل توجهی به تولید این محصول در دنیا وارد می کنند. در این تحقیق مقاومت تعدادی از لاین های مرکز بین المللی تحقیقات ذرت و گندم در دو استان شمالی کشور، گلستان و مازندران، در شرایط مزرعه ای بررسی شد. در ایستگاه بایع کلا مازندران 19 لاین حساس به لکه خرمایی بودند. سایر لاین ها هم درجات مختلفی از مقاومت به بیماری لکه خرمایی را نشان دادند. در خصوص بیماری لکه قهوه ای غیر از لاین های شماره 5، 18، 25، 28 و 36 که همگی واکنش نیمه حساس (ms) نسبت به آلودگی نشان دادند و بقیه لاین ها به این بیماری مقاوم بودند. در ایستگاه قراخیل مازندران 14 لاین واکنش نیمه حساسیت (ms) و حساسیت (s) نسبت به بیماری لکه خرمایی داشتند در حالیکه غیر از لاین شماره 28 با واکنش نیمه حساس (ms) سایر لاین ها به بیماری لکه قهوه ای مقاوم بودند. در ایستگاه گرگان (عراقی محله) استان گلستان 7 لاین شامل 1، 5، 10، 12، 17، 18 و 47 نسبت به لکه خرمایی حساسیت داشتند ، در حالیکه تمامی لاین ها نسبت به عامل بیماری لکه قهوه ای مقاوم بودند. از میان 50 لاین مورد بررسی، 24 مورد شامل لاین های شماره 2، 9، 11، 13، 14، 15، 19، 21، 22، 23، 24، 29، 30، 31، 34، 35، 37، 38، 40، 42، 43، 46، 48 و 49 نسبت به هر دو بیماری در سه منطقه مورد ارزیابی در استان های مازندران و گلستان مقاومت نشان دادند که در برنامه‌های به نژادی اصلاح گندم توصیه می‌شوند.

evaluation of the dual resistance of a number of wheat lines to tan spot and spot blotch diseases in field

tan spot and spot blotch diseases with the causal agent of pyrenophora tritici-repentis and bipolaris sorokiniana respectively are among the most important diseases of wheat leaf spot that are economically damaging across the world. in this study، the resistance of a number of lines of international maize and wheat improvement center was evaluated in two northern provinces (mazandaran and golestan) of iran in field conditions. in baikola station of mazandaran 19 lines were susceptible to tan spot. other lines showed various degrees of resistance to tan spot. regarding the spot blotch، except lines number 5، 18، 25، 28 and 36، with moderately susceptible (ms) reaction to the infection، the rest of the lines was resistance. in gharakheil station of mazandaran province، 14 lines showed ms and s reaction to tan spot. while، except for line number 28 with ms reaction، other lines were resistance to spot blotch. in araghimahaleh station of golestan province، 7 lines including 1، 5، 10، 12، 17، 18 and 47، were susceptibile to tan spot (ms)، while all wheat lines showed various degrees of resistance to spot blotch. among 50 lines investigated in this study، 24 lines including 2، 9، 11، 13، 14، 15، 19، 21، 22، 23، 24، 29، 30، 31، 34، 35، 37، 38، 40، 42، 43، 46، 48، 49 showed resistance in the three evaluated regions in mazandaran and golestan provinces، which are recommended to the breeders for further studies in breeding programs.