موانع اجرای اصل احتیاط در حفاظت از محیط زیست دریای خزر

در کنار شکل دادن به اصل همکاری به ویژه از طریق قراردادهای مشترک بین کشورهای همجوار دریای خزر، اصل احتیاط به‌عنوان یکی از اصول مهم در حفاظت از محیط زیست دریای خزر می‌تواند راهگشا باشد. با تکیه بر اصل احتیاط و بهترین شواهد علمی موجود، می‌توان محیط زیست دریای خزر را حفظ و از آن به صورت منطقی استفاده نمود. لذا این پرسش مطرح می‌گردد که چه موانعی برای اعمال اصل احتیاط در حفاظت از محیط زیست دریای خزر وجود دارد؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی به این نتیجه رسیده است که اصل مزبور به‌عنوان یک اصل، دارای منطق است و حفاظت از محیط زیست دریای خزر در چهارچوب اصل احتیاط و توجه معقول به آثار زیان‌بار ناشی از عدم رعایت این اصل، هر چند نقش موثری در حفاظت از این حوزۀ آبی دارد، اما در عمل، به ویژه در سیاست و حقوق بسیار مبهم است و نمی‌تواند به وعده‌های خود جامۀ عمل بپوشاند و به دلیل برداشت‌های متفاوت از اصل احتیاط، عدم رسوخ در قانون‌گذاری‌های داخلی کشورهای حاشیه خزر و شدت خطر یا حتی وجود خطر و پرهزینه بودن اعمال این اصل و همچنین عدم وجود یک سازوکار نظارتی و نظام مسئولیتی کارآمد نتوانسته است به رسالت خود که همانا حفاظت از این حوزۀ آبی است، کمک نماید و لذا، دستخوش برداشت‌های متفاوت و اختیارات کشورها قرار می‌گیرد.

obstacles to the implementation of the precautionary principle in the protection of the caspian sea environment

in addition to shaping the principle of cooperation، especially through joint agreements between the neighboring countries of the caspian sea، the precautionary principle as one of the important principles in protecting the environment of the caspian sea can be helpful. relying on the precautionary principle and the best available scientific evidence، the environment of the caspian sea can be preserved and used rationally. therefore، the question arises what are the obstacles to applying the precautionary principle in protecting the environment of the caspian sea? the present study has concluded with a descriptive analytical method that this principle has a logic as a principle and the protection of the caspian sea environment within the framework of the precautionary principle and reasonable attention to the harmful effects of non compliance with this principle، although it has an effective role in protecting this watershed، in practice، especially in politics and law، it is very vague and could not fulfill its promises، and due to different interpretations of the precautionary principle، and not penetrating into the domestic legislation of the caspian littoral states، and the severity of the danger or even the existence of danger and costly application of this principle، as well as the lack of an effective monitoring mechanism and system of responsibility، has not been able to help its mission، which is to protect this water area، and therefore it will become the subject to different perceptions and powers of countries.