تبیین تئوریک پاسخ به جرائم حکومتی در پرتو مولفه‌های حکمرانی مطلوب

به‌رغم تنوع ادبیات جرم‌شناختی در قلمرو جرم حکومتی، مفهوم «پاسخ‌دهی» به این جرائم کمتر مورد توجه واقع شده است. از مهم‌ترین رویکردهای مفهومیِ موجود در این زمینه‌ می‌توان به رویکرد پنج عاملی کامفورت، رویکرد کنترل نهادهای جرم‌زایِ حکومت، رویکرد شش عاملی گرابوسکی و رویکرد جامعۀ مدنی روث و فردریکس اشاره کرد. غالبِ این رویکردها به دلایلی نظیر انتزاعی بودن، فقدان کارکرد عینی، تمرکز عمده به اشخاص و مقامات حکومتی- به جای تمرکز بر حکومت به عنوان یک کل- ضعف تئوریک و عدم امکان سنجشِ نتایج و دستاوردها، در عمل نتوانسته‌اند رویکرد نظام‌مندی را در خصوص کنترل و پاسخ‌دهی به جرم حکومتی ارائه دهند. در این نوشتار با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، ضمن نقد و بررسی هر یک از این رویکردها، سعی شده است تا الگوی مطلوب برای پاسخ‌دهی به این نوع جرایم ارائه شود. در نهایت چنین نتیجه‌گیری شده است که الگوی حکمرانی مطلوب با کاربست مولفه‌های مندرج در آن نظیر شفافیت، حکومت قانون، مسئولیت‌پذیری، پاسخ‌خواهی و مطالبه‌گری، از شاخصه‌های یک الگوی موثر و کارآمد برخوردار بوده و پیش نیازِ لازم برای پاسخ دهی به جرایم حکومتی است.

theoretical explanation of the response to state crimes in the light of the components of good governance

despite the diversity of criminological literature in the field of state crime, the concept of responding to these crimes has received less attention. among the most important conceptual approaches in this field, we can mention the five-factor approach of comfort, the approach of controlling criminal institutions of the state, graboski's six-factor approach, and the civil society approach of ruth and fredericks. most of these approaches, due to reasons such as being abstract, lack of objective function, focusing mainly on individuals and government officials - instead of focusing on the government as a whole - theoretical weakness, and the impossibility of measuring the results and achievements, have not been able to develop a systematic approach regarding control and response to state crime. this article, with the descriptive-analytical method and the use of library resources, while criticizing each of these approaches, has tried to provide a suitable model for responding to this type of crime. finally, it has been concluded that the food governance model with applying of the components included in it, such as transparency, rule of law, responsibility, and accountability, has the characteristics of an effective and efficient model and is a necessary prerequisite for responding to state crimes