مولفه‌های کارآفرینی اجتماعی در پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر در ایران: تحلیل پدیدارشناسی تفسیری

مقدمه: کارآفرینان اجتماعی نقش کلیدی در تغییر و بهبود جامعه ایفا می‌کنند. با در نظر گرفتن اهمیت کارآفرینی اجتماعی در ارتقای سلامت، این پژوهش به بررسی عناصر و عوامل تاثیرگذار کارآفرینی اجتماعی در پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر در ایران پرداخته است.روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه کیفی است با روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. معیارهای انتخاب شامل فعالان بخش سلامت، کار آفرینان اجتماعی، مسوولین وزارت بهداشت در حوزه بیماری‌های غیرواگیر و سازمان‌های مردم نهاد بودند. نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع (15 نفر) ادامه یافت. گردآوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های عمیق و بر اساس روش دیکلمن و آلن، تحلیل گردید. فرایند تحلیل از طریق نرم‌افزار اطلس تی آی ورژن 9 انجام گردید.نتایج: تعداد 358 کد اولیه از مصاحبه‌ها استخراج و در قالب 19 مقوله و نهایتاً 4 مضمون طبقه‌بندی گردید. مضمون ارزش‌آفرینی اجتماعی شامل آموزش و توانمند‌سازی بیماران؛ حفاظت مالی از بیماران و حمایت‌طلبی از نیازهای درمانی بود. مضمون فرصت‌های اجتماعی شامل پرکردن خلاهای دولتی و محرومیت‌زایی؛ الگوی کارآفرینی اجتماعی و مطالبه‌گری و درک نیازهای بیماران بود. مضمون منابع و جذب سرمایه از سه مقوله جذب و تولید منابع؛ کسب انتفاع و سود‌آوری مالی و تامین مالی و سرمایه‌گذاری تشکیل شد. نقش افراد شامل آموزش همتایان در پیشگیری، آموزش حرفه‌ای به ارائه‌دهندگان خدمات سلامت، توانمند‌سازی و ظرفیت‌سازی سمن‌ها، جهت‌دهی و هدایت بیماران بود و مضمون توسعه زیست بوم کارآفرینی سلامت شامل همکاری و هماهنگی بین بخشی، آموزش و ارتقاء سواد سلامت، بین‌المللی سازی اقدامات و استانداردها، حرفه‌ای گرایی در پیشگیری، شکل‌گیری مراکز درمانی تخصصی، نظارت و پایش در بیماری‌های غیرواگیر بوده است. نتیجه‌گیری: چشم‌انداز فعلی در سازمان‌های مراقبت های بهداشتی با ورود کارآفرینان نوآور و دیگر بازیگران در زنجیره ارزش با بهره گیری از فناوری‌های دیجیتال، اینترنت اشیا و مدل‌های کسب‌وکار نوآورانه تغییر می نماید. 

an exploration of social entrepreneurship in preventing non-communicable diseases in iran: interpretive phenomenological analysis

introduction: social entrepreneurs play a key role in changing and improving society.this research aimed to examine the elements and influencing factors of social entrepreneurship in the prevention of non-communicable diseases in iran.methods: this research was qualitative and employed the interpretive phenomenological method. the selection criteria included health sector activists, social entrepreneurs, officials of the ministry of health in the field of ncds, non-governmental organizations. sampling continued until saturation (15 person) was reached. data were collected through using detailed interviews and analyzed using interpretive phenomenology and dickelman and allen method. results: from the interviews, 358 initial codes were derived; it was classified into 19 main categories and concluded with 4 themes. the theme of generating social value encompassed educating and empowering patients; it involved safeguarding patients financially and seeking support for medical needs. the theme of social opportunities included filling government gaps and creating deprivation; it served as a model for social entrepreneurship while recognizing and meeting patients’ needs. the materials related to resources and capital acquisition from the three categories of resource attraction and production; gaining profit and financial profitability and financing and investment were formed. the responsibilities of individuals encompassed training their peers in prevention, providing professional development for health service providers, empowering and enhancing the skills of health workers, orienting and advising patients, and the aspect of developing a health entrepreneurship ecosystem involved collaboration and coordination among departments, promoting and educating about health literacy, internationalizing measures and standards, ensuring professionalism in prevention, establishing specialized treatment centers, and overseeing monitoring for non-communicable diseases.     conclusion: the current landscape in healthcare organizations will change with the entry of innovative entrepreneurs and other innovative actors in the value chain, who will use the power of digital technologies, internet of things and innovative business models to achieve ever-increasing growth.