بررسی فراوانی اهدای عضو و عوامل مرتبط با آن در بیماران با سطح هوشیاری کمتر از 5 بستری در بیمارستان‌های استان گیلان: یک مطالعه تحلیلی

زمینه آمار ناشی از تصادفات، کاهش سطح هوشیاری و وقوع مرگ مغزی در کشور ایران بالا است. در این راستا، بهره‌گیری از موارد مرگ مغزی در پیوند اعضا مدت‌های مدیدی است که در ایران انجام می‌شود و عوامل متعددی در این زمینه تاثیرگذار هستند. گیلان، مرکز اهدای عضو و پیوند در شمال ایران است. تعداد زیادی از بیماران به امید پیوند در این مرکز هستند و تاکنون مطالعات محدودی در این استان انجام شده است.هدف پژوهش حاضر با هدف تعیین فراوانی اهدای عضو و عوامل مرتبط با آن در بیماران با سطح هوشیاری کمتری از 5 بستری در بیمارستان‌های گیلان انجام شده است.روش‌ها در این مطالعه تحلیلی‌مقطعی، اطلاعات تمامی بیماران با سطح هوشیاری کمتر از 5 بستری در بیمارستان‌های استان گیلان در سال‌های 1400 و 1401 مورد بررسی قرارگرفتند. اطلاعات بعد از وارد کردن در نرم‌افزار spss نسخه 21، با استفاده از آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی تحلیل شدند.یافته‌ها رایج‌ترین پیامد بیماران شامل عدم وقوع مرگ مغزی (30/9 درصد) و سپس مناسب نبودن برای اهدا عضو (30 درصد) بوده است. همچنین از 195 مورد مرگ مغزی، 27 نفر از بستگان آن‌ها (30/7 درصد) رضایت به اهدای عضو ندادند. نتیجه‌گیری مطالعه حاضر نشان داد شایع‌ترین علت مرگ مغزی علل عروقی‌مغزی است. همچنین علی‌رغم اینکه تعداد زیادی از موارد مغزی واجد شرایط اهدای عضو هستند، اما در بسیاری از موارد اهدای عضو انجام نمی‌شود که یکی از دلایل مهم آن، عدم رضایت خانواده‌ها است. در این راستا برنامه‌ریزی مناسب برای ارتقای سطح دانش و نگرش مردم در خصوص ماهیت مرگ مغزی و اهدای عضو ضروری است.

frequency of organ donation and the related factors in patients with low consciousness level below 5 admitted to hospitals in guilan province, iran

background the incidence of accidents causing the occurrence of brain death in iran is high. in this regard, the use of brain-dead cases’ organs for transplantation has been carried out in iran, especially in guilan province, for a long time. several factors are influential in this field.objective this study aims to determine the frequency of organ donation and the related factors in patients with a low consciousness level admitted to hospitals in guilan province, iran.methods in this analytical cross-sectional study, the data of all patients with a glasgow coma scale (gcs) score less than five admitted to the hospitals of guilan province in 2021 and 2022 were examined and extracted. after entering the data in spss software, version 21, data were analyzed using descriptive and inferential statistics.results patients included 245 males (74.9%) and 82 females (25.1%). in 2021, there were 179 patients with a gcs below 5, which decreased to 148 in 2022. the leading causes of decreased consciousness leading to brain death were cerebrovascular events (48.3%), trauma (37.3%), and cardiovascular events (6.1%). the most commonly retrieved organs were kidneys (n=68, 62.4%), livers (n=36, 33%), and hearts (n=5, 4.6%). the most common reasons for not donating organs  were the non-occurrence of brain death (30.9%) and not being suitable for organ donation (30%). also, out of 195 brain death cases, there were 27 cases (30.7%) whose relatives did not declare consent for organ donation. conclusion although a large number of brain death cases in guilan province are eligible for organ donation, it is not done in many cases, mostly because of the lack of consent from the families.  in this regard, proper planning is necessary to improve people’s knowledge and attitude towards brain death and organ donation.