اثر شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر سردرد اولیه: یک کارآزمایی بالینی تصادفی با بررسی تعدیل‌گری الکسیتایمیا

زمینه مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش درد مزمن موثر شناخته شده اند. با این حال درباره تعدیل کننده های این اثربخشی اطلاعات محدودی موجود است. الکسیتایمیا یکی از مهم ترین تعدیل کننده های موثر در رابطه با شدت سردرد است. هدف هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیل کنندگی الکسیتایمیا در روند تاثیر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر شدت سردرد اولیه بود.مواد و روش ها این مطالعه کارآزمایی بالینی در سال 97-1396 در بیمارستان امام حسین (ع) در استان تهران انجام شد. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند از بین 94 بیمار مبتلا به سردرد مزمن اولیه، 85 نفر انتخاب و به دو گروه آزمایش (43 نفر) و گروه کنترل (42 نفر) به صورت تصادفی جای گماری شدند. گروه آزمایش در هشت جلسه 120 دقیقه ای و در هفته های متوالی در جلسات شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی شرکت کردند و گروه کنترل از گفت وگوی معمول با درمانگر و پلاسیبوی توجه برخوردار شدند. در این مطالعه از مقیاس پیوسته بصری، پرسش نامه خودکارآمدی درد و فاجعه سازی درد استفاده شد. تمامی داده ها با آزمون های تی مستقل، کای دو و داده های طولی با استفاده از آنالیز مدل های آمیخته خطی تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها اثر تعاملی زمان ×گروه در سه حیطه شدت درد (0/001>p)، باورهای خودکارآمدی (0/001>p) و فاجعه آفرینی (0/001>p) معنادار بود. همچنین الکسیتایمیا به عنوان یک تعدیل کننده موثر شناخته شد (0/01>p) . سطوح بالای الکسیتایمیا در مقایسه با سطوح پایین الکسیتایمیا پیش بینی کننده تاثیر بیشتر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش درد در طول زمان بود. نتیجه گیری درمان مبتنی بر ذهن آگاهی روشی بالقوه و موثر برای کاهش سردردهای اولیه است. الکسیتایمیک بودن به عنوان عامل بالینی و موثر در احراز نتایج مطلوب درمان مبتنی بر ذهن آگاهی محسوب می شود.