>
Fa   |   Ar   |   En
   رفتارهای پیشگیرانه در ارتباط با عفونت های دستگاه تناسلی زنان  
   
نویسنده فرشباف خلیلی عزیزه ,رضایی چمنی صدیقه ,صیدی سیمین ,زیادی سمیه
منبع Journal Of Holistic Nursing And Midwifery - 1395 - دوره : 26 - شماره : 3 - صفحه:74 -85
چکیده    ﻣﻘﺪﻣﻪ: ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ (reproductive tract infections) ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﻣﺸﮑﻼت ﺟﺪی ﺳﻼﻣﺘﯽ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ. اﯾﻦ ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی زﯾﺎدی ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻫﺪف: اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻌﯿﯿﻦ وﺿﻌﯿﺖ ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی رﻓﺘﺎری در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ آن اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ. روشﮐﺎر: ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﯾﮏ ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﻘﻄﻌﯽ از ﻧﻮع ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ-ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ در آن وﺿﻌﯿﺖ رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﭘﯿﺸﮕﯿﺮاﻧﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ آن در زﻧﺎن ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻣﺮاﮐﺰ ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ- درﻣﺎﻧﯽ ﺷﻬﺮ ﺗﺒﺮﯾﺰ در ﺳﺎل 1391 - 92 ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. از ﻣﯿﺎن 27 ﻣﺮﮐﺰ و 38 ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ و درﻣﺎﻧﯽ ﺷﻬﺮی ﺗﺒﺮﯾﺰ، 22 ﻣﺮﮐﺰ و ﭘﺎﯾﮕﺎه (9 ﻣﺮﮐﺰ و 13 ﭘﺎﯾﮕﺎه) ﺑﺼﻮرت ﺗﺼﺎدﻓﯽ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ. ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺼﺎدﻓﯽ 25-30 ﭘﺮوﻧﺪه از ﻣﯿﺎن ﮐﻞ ﭘﺮوﻧﺪه زﻧﺎن ﻣﺮﮐﺰ اﻧﺘﺨﺎب ﮔﺮدﯾﺪ. ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ آزﻣﺎﯾﺸﯽ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل ﺑﺮآورد ﻧﺴﺒﺖ 384 ﻧﻔﺮ ﺑﺮآورد ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺿﺮﯾﺐ اﺛﺮ ﺑﺮاﺑﺮ 1/5 ﻧﻬﺎﯾﺘﺎً ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ 584 ﻧﻔﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﯾﺪ. ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ورود ﺷﺎﻣﻞ زﻧﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﺮده و دارای ﭘﺮوﻧﺪه ی ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ ﺑﻮدﻧﺪ، داﺷﺘﻦ ﺳﻮاد ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻣﻘﻄﻊ اﺑﺘﺪاﯾﯽ، ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﺷﺮﮐﺖ در ﭘﮋوﻫﺶ، ﺗﺄﻫﻞ، ﺳﻦ 49- 15 ﺳﺎل از ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ورود ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻮد و ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﺧﺮوج، اﻧﺼﺮاف ﻓﺮد از ﺷﺮﮐﺖ در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻋﺪم ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺣﺪاﮐﺜﺮ 20 درﺻﺪ از ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺑﻮد. اﺑﺰار ﮔﺮدآوری دادهﻫﺎ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪای ﻣﺤﻘﻖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ دو ﺑﺨﺶ ﺳﻮاﻻت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی رﻓﺘﺎری در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ و ﺳﺆاﻻت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ اﯾﻦ رﻓﺘﺎرﻫﺎ و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎت دﻣﻮﮔﺮاﻓﯿﮏ و ﺳﻮاﺑﻖ ﻣﺎﻣﺎﯾﯽ و ﺑﺎروری، ﺳﻮاﻻت آﮔﺎﻫﯽ و ﺳﻮاﻻت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎی ﺧﻄﺮ ﺑﻮد. ﺟﻬﺖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻤﺮه رﻓﺘﺎر ﭘﯿﺸﮕﯿﺮاﻧﻪ ﺑﻪ ﮔﺰﯾﻨﻪﻫﺎی ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻧﻤﺮه 2، ﮔﺎﻫﯽ ﻧﻤﺮه 1 و اﺻﻼً ﻧﻤﺮه ﺻﻔﺮ ﺗﻌﻠﻖ ﮔﺮﻓﺖ و ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮات ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﯾﺪ. ﻧﻤﺮه ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻧﻤﺮه اﺑﺰار ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و از ﺑﯿﻦ ﺳﻮاﻻت ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی رﻓﺘﺎری ﺳﺆاﻻﺗﯽ ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ و ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻧﻤﺮه را ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ، ﮔﺰارش ﺷﺪﻧﺪ. ﺟﻬﺖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯿﺰان آﮔﺎﻫﯽ در ﻣﻮرد ﻋﻔﻮﻧﺘﻬﺎی ﻏﯿﺮﻣﻘﺎرﺑﺘﯽ ﺑﻪ ﺟﻮابﻫﺎی درﺳﺖ اﻣﺘﯿﺎز 1 و ﺑﻪ ﺟﻮابﻫﺎی ﻧﺎدرﺳﺖ ﯾﺎ ﻧﻤﯽداﻧﻢ اﻣﺘﯿﺎز ﺻﻔﺮ ﺗﻌﻠﻖ ﮔﺮﻓﺖ. ﺳﭙﺲ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺮات ﻣﺬﮐﻮر ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮرﯾﮑﻪ ﮐﺴﺐ ﻧﻤﺮه آﮔﺎﻫﯽ 5 ≥ ﺿﻌﯿﻒ، ﺑﯿﻦ 6 ﺗﺎ 10 ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﻧﻤﺮه 11 ﺗﺎ 15 ﺧﻮب در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ. ﺟﻬﺖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯿﺰان آﮔﺎﻫﯽ در ﻣﻮرد ﻋﻔﻮﻧﺘﻬﺎی ﻣﻘﺎرﺑﺘﯽ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﺳﺆاﻻت و ﻣﺤﺪوده ﻧﻤﺮات ﺻﻔﺮ ﺗﺎ 37، ﻧﻤﺮه آﮔﺎﻫﯽ 12 ≥ ﺿﻌﯿﻒ، 13 ﺗﺎ 24 در ﻣﺘﻮﺳﻂ، 25 ﺗﺎ 37 ﺧﻮب در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ. اﻋﺘﺒﺎر ﻋﻠﻤﯽ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش رواﯾﯽ ﻣﺤﺘﻮی و ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش آزﻣﻮن ﻣﺠﺪد ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪ. ﺿﺮﯾﺐ ﭘﺎﯾﺎﯾﯽ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ 0/82 ﺑﻮد. از آﻣﺎر ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺟﻬﺖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻓﺮاواﻧﯽ ﻣﻄﻠﻖ، ﻧﺴﺒﯽ و ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ و ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻃﻤﯿﻨﺎن 95% ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. از آزﻣﻮن آﻣﺎری ﺗﯽ، ﺗﺤﻠﯿﻞ وارﯾﺎﻧﺲ ﯾﮑﻄﺮﻓﻪ و ﺟﻬﺖ ﮐﻨﺘﺮل ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺪوشﮔﺮ و ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯿﺰان ﺗﺄﺛﯿﺮ آنﻫﺎ از آزﻣﻮن رﮔﺮﺳﯿﻮن ﺧﻄﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎﯾﯽ وارد ﻣﺪل ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ 0/1 >p داﺷﺘﻨﺪ. در اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻘﺪار p ﮐﻤﺘﺮ از 0/05 ﻣﻌﻨﯽدار ﺗﻠﻘﯽ ﺷﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ: ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﺑﯿﺸﺘﺮ اﻓﺮاد (56/1%) در ﮔﺮوه ﺳﻨﯽ 20-29 ﺳﺎل ﻗﺮار داﺷﺘﻨﺪ. اﮐﺜﺮ آﻧﺎن دارای ﺗﺤﺼﯿﻼت دﯾﭙﻠﻢ (48/3%)، ﺧﺎﻧﻪدار (90/2%) و از ﻧﻈﺮ ﺧﻮدﺷﺎن دارای درآﻣﺪ ﮐﺎﻓﯽ (59/4%) ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﯿﻦ ﻧﻤﺮه ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی رﻓﺘﺎری ﺑﺎ ﺳﻦ، ﺳﻄﺢ ﺗﺤﺼﯿﻼت، ﺷﻐﻞ و ﻣﯿﺰان درآﻣﺪ ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﯽدار آﻣﺎری وﺟﻮد داﺷﺖ (0/05>p). ﻧﯿﻤﯽ از اﻓﺮاد ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻋﻔﻮﻧﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ داﺷﺘﻨﺪ. ﺑﯿﻦ راﺑﻄﻪ ﺟﻨﺴﯽ از راهﻫﺎی ﻣﻘﻌﺪی، دﻫﺎﻧﯽ، واژﻧﯽ - ﻣﻘﻌﺪی ﻫﻤﺰﻣﺎن، راﺑﻄﻪ ﺟﻨﺴﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺮ و ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺗﻌﻮﯾﺾ ﯾﺎ ﺗﺰرﯾﻖ ﺧﻮن در ﻫﻤﺴﺮ ﺑﺎ ﻧﻤﺮه ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی رﻓﺘﺎری ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﯽدار آﻣﺎری وﺟﻮد داﺷﺖ (0/05>p). ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻧﻤﺮه ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی رﻓﺘﺎری 25/39±4/6 ﺑﻮد. ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻧﻤﺮه آﮔﺎﻫﯽ اﻓﺮاد در ﻣﻮرد ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎی ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺎرﺑﺘﯽ دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ 9/6 3/19± از ﻣﺤﺪوده ﻧﻤﺮات ﻣﻤﮑﻦ ﺻﻔﺮ ﺗﺎ 15 ﺑﻮده و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ واﺣﺪﻫﺎی ﻣﻮرد ﭘﺰوﻫﺶ از آﮔﺎﻫﯽ در ﺣﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدﻧﺪ. ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻧﻤﺮه آﮔﺎﻫﯽ اﻓﺮاد در ﻣﻮرد ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎی ﻣﻘﺎرﺑﺘﯽ 17/08 ±7/42 از ﻣﺤﺪوده ﻧﻤﺮات ﺑﯿﻦ ﺻﻔﺮ ﺗﺎ 37 ﺑﻮده و ﮐﻪ از آﮔﺎﻫﯽ ﻣﺘﻮﺳﻂ رو ﺑﻪ ﺿﻌﯿﻒ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﯿﻦ ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﯽ اﻓﺮاد ﺑﺎ ﻧﻤﺮه ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی رﻓﺘﺎری ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﯽدار آﻣﺎری وﺟﻮد داﺷﺖ (0/001 p). ﺑﻪ ﻃﻮریﮐﻪ ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﻄﺢ آﮔﺎﻫﯽ ﻧﻤﺮه ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی رﻓﺘﺎری ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻌﻨﯽداری اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ. ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮی: آﻣﻮزش درﺑﺎره ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﺳﻨﯿﻦ ﻣﺪرﺳﻪ و ﻗﺒﻞ از ازدواج و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اراﯾﻪ ﺧﺪﻣﺎت دوﻟﺘﯽ ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ. آﻣﻮزش دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺳﻼﻣﺖ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺑﺎ اﯾﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎﺑﻨﺪ. ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی اوﻟﯿﻪ از اﯾﻦ ﻋﻔﻮﻧﺖﻫﺎ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ در اوﻟﻮﯾﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد.
کلیدواژه ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎی دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ، ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی و ﮐﻨﺘﺮل، زﻧﺎن
آدرس دانشگاه علوم پزشکی تبریز, دانشکده پرستاری و مامایی تبریز, گروه مامایی, ایران, دانشگاه علوم پزشکی گیلان, دانشکده پرستاری و مامایی, گروه مامایی, ایران, دانشگاه علوم پزشکی تبریز, دانشکده پرستاری و مامایی, گروه مامایی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین, گروه مامایی, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved