منزلت دکترین پاکدستی در قضیه برخی دارایی های ایران

در قضیه برخی دارایی‌های ایران، دیوان بین‌المللی دادگستری فرصت یافت تا محتوای «دکترین پاکدستی» را ارزیابی و به‌تصریح، از فقدان منزلت عرفی این دکترین و عدم تلقی آن به‌عنوان اصل کلی حقوق بین‌الملل یاد کند. پژوهش حاضر ضمن توصیف دکترین پاکدستی و تشریح تحولات و منزلت آن در رویه‌قضایی و دکترین، رای دیوان را ازجمله در پرتو نظرات قضات دیوان تحلیل و بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که دیوان در تعقیب رویه‌قضایی خود به‌ویژه در قضیه جاداو، با تایید رویکرد کمیسیون حقوق بین‌الملل در طرح پیش‌نویس مواد راجع به مسئولیت بین‌المللی دولت و طرح پیش‌نویس مواد راجع به حمایت دیپلماتیک، پاکدستی را به‌عنوان عنصری که فی‌نفسه موثر در قابلیت پذیرش دعوا، اثبات حق یا زدودن آن باشد، نپذیرفته است. این رویکرد قضایی، مسیر دادرسی‌های بین‌المللی را به‌ویژه نسبت به دولت‌هایی که ادعا می‌شود با دستان ناپاک وارد فرآیند دادرسی می‌شوند هموار می‌کند و در مواردی اطراف دعوا را از اثبات پاکدستی یا زوال آن بی‌نیاز می‌کند.

the status of clean hands doctrine in the certain iranian assets case

the &certain iranian assets& case provided an opportunity for the international court of justice to examine applicability of the clean hands doctrine. in its judgment, the court explicitly stated that the clean hands doctrine cannot be regarded as part of customary international law or does not constitute a general principle of law. this case study explores the clean hands doctrine, its evolutions in legal precedent and doctrine, and analyzes the court’s judgment in light of the opinions of the court’s judges and relevant legal instruments. the study concludes that the court, by adhereing its precedent (stare decisis), notably in the jadhav case, and endorsing the international law commission approach in the 2001 draft articles on responsibility of states for internationally wrongful acts (the arsiwa) and the draft articles on diplomatic protection, affirmed that the clean hands doctrine is not a determinative factor in the admissibility of a claim, the establishment of rights, or their denial. this judicial approach facilitates international adjudication, especially in cases where states have initiated proceedings with unclean hands and, may in some cases, exempt disputing parties from proving their clean hands.