|
|
اخلاقگرایی قانونی، از نتیجه گرایی تا وظیفه گرایی
|
|
|
|
|
نویسنده
|
کریمی راد عرفان ,فرحبخش مجتبی ,میرسعیدی منصور ,قاسمی قاسم
|
منبع
|
پژوهشنامه حقوق اسلامي - 1401 - دوره : 23 - شماره : 3 - صفحه:351 -378
|
چکیده
|
اتّصاف عمل به اخلاق در تکالیف اخلاقی نیازمند اراده آزاد است و عنصر اجبار، عمل را تهی از اخلاق کرده و نمیتوان برآیندی اخلاقی را انتظار داشت. این منظر دید که از بنیان عقلانی مستحکمی برخوردار است عمدتاً منتسب به کانت فیلسوف وظیفهگراست. اما رویکرد مقابل در حوزه اخلاق هنجاری یعنی نتیجهگرایی با عنایت بر عواقب عمل، حکومت را مجاز به الزام کیفری اخلاق میداند. با این وجود مسئله بنیادین عدم عنایت به اراده اخلاقی فاعلان و ناکارمدی چنین نظراتی که بسا یکی از دلایل آن عدم عنایت به اراده مخاطبان باشد، برخی اندیشمندان سودگرا را برآن داشته تا با اتخاذ رویکردی بینابین و البته معترفانه بازگشت در ملحوظ داشتنِ موقعیت اراده داشته باشند تا بنیان نظریشان زیر سوال نرود. بدین وجه که ضمن تاکید بر اهمیت مقوله اراده آزاد در پذیرش تکالیف اخلاقی قائل هستند که موقعیت متاملانه را باید از موقعیت فعلی سوا کرد. لذا در این مقال قصدمان سنجش اخلاقگراییقانونی در قالبی فراحقوقی، در صافی دو نظریه اخلاقیِ هنجاری بوده و ارزیابی شد که رویکرد وظیفهگرایی عنصر اراده را در فاعل اخلاقی و درتکالیف مبتنی بر اخلاق و فضیلت بر صدر نشانده و ضروری میداند. لذا خدشه به این عنصر از طریق اجبار، حال از گذر تهدید و کیفر که در بطن و متن اصل اخلاقگراییقانونی وجود دارد، اراده آزاد را که بنیاد تکالیف اخلاق است تهی میکند و این منظرِ تجویزی (وظیفهگرایی) که مطمح نظر نویسندگان حاضر هم هست بدانجا ختم میشود که حقوقکیفری رد این گستره نیز نمیتواند متکفل الزام و ترویج اخلاق باشد.
|
کلیدواژه
|
اخلاقگراییقانونی، ارادهاخلاقی، وظیفهگرایی، نتیجهگرایی
|
آدرس
|
دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران, دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی, گروه حقوق جزا و جرمشناسی, ایران, دانشگاه شاهد, دانشکده علوم انسانی, گروه حقوق جزا و جرمشناسی, ایران, دانشگاه علامه طباطبایی, دانشکده حقوق و علوم سیاسی, گروه حقوق جزا و جرمشناسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران, دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی, گروه حقوق جزا و جرمشناسی, ایران
|
پست الکترونیکی
|
ghassem.ghassemi@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
legal moralism, from consequentialism to deontology theory
|
|
|
Authors
|
karimi rad erfan ,farahbakhsh mojtaba ,mirsaeedi mansour ,ghasemi ghasem
|
Abstract
|
in moral duties, in order for an action to be characterized by morality, it requires free will, and by imposing and threatening punishment, there can be no moral consequence. this view, which has a solid theoretical basis, is largely attributed to kant. but the consequentialist approach, considering the consequences (good) of the action, allows the government to compel. however, the machiavellian spirit and the dryness and, of course, the objective inefficiency of such views have led some consequentialism thinkers to return to the status quo of the will, such as those who, while emphasizing the role of free will in accepting moral matters, believe that the contemplative position should be distinguished from current position. the current situation has changed. however, in science, when we look at the main record of legal ethics in creating good and developing morality through punishment and coercion, it certainly can not be possible as a result, because it is better to do it by accepting the difficult path of conscientiousness. strengthen the moral will, which, ironically, will result in consistency and durability.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|