سنگ شناسی و زمین شیمی سنگ‌های آتشفشانی کوه بندسیاه (شمال غرب انارک، ایران مرکزی)

کوه بندسیاه در 55 کیلومتری شمال غرب انارک و کرانه غربی خردقاره شرق- ایران مرکزی واقع است. در منطقه مورد بررسی، سنگ های آتشفشانی ائوسن- الیگوسن با ترکیب بازیک تا حدواسط (بازالت و آندزیت) رخنمون داشته و آندزیت ها گسترش بیشتری دارند. بافت های غالب در این سنگ ها شامل پورفیری، گلومروپورفیری، تراکیتی و ریزسنگی پورفیری هستند. سنگ های آندزیتی کوه بندسیاه از کانی های اصلی پلاژیوکلاز و آمفیبول و سنگ های بازالتی از کلینوپیروکسن به همراه پلاژیوکلاز و آمفیبول شکل گرفته اند. نتایج تجزیه زمین شیمیایی ماهیت سری ماگمایی آهکی قلیایی را برای سنگ‌های آتشفشانی کوه بندسیاه نشان می دهد. براساس الگوهای بهنجار شده با کندریت و نمودار چندعنصری بهنجار شده با گوشته اولیه، سنگ‌های مورد بررسی از نظر عناصر خاکی نادر سبک (lree) وعناصر سنگ دوست درشت یون (lile) غنی بوده و از عناصر با شدت میدان بالا(hfse) تهی شده هستند. ناهنجاری منفی عناصر ti، nb و ta  در این سنگ‌ها به احتمال بسیار نشان دهنده ی فعالیت ماگمایی در ارتباط با کمان‌های ماگمایی بوده و شاخصی برای مناطق فرورانش کرانه فعال قاره ای هستند. بررسی های زمین شیمیایی و زمین ساختی نشان می‌دهد که ماگمای سازنده سنگ های آتشفشانی کوه بندسیاه در اثر ذوب بخشی کمتر از 15 درصد گوشته دگرنهاده شده از نوع اسپینل لرزولیت تشکیل شده است.

petrology and geochemistry of volcanic rocks from kuh-e-band-e-siah (northwest of anarak, central iran)

the kuh-e-band-e-siah is located about 55 km northwest of anarak and western part of the central-east iranian microcontinent. in the studied area, the volcanic rocks of eocene- oligocene age with mafic to intermediate composition are exposed, and andesitic rocks are the predominant volcanic rocks. the most common textures of these rocks are porphyritic, glomeroporphyritic, trachytic, and microlitic porphyritic. the volcanic rocks of kuh-e- band-siah are composed of primary minerals including clinopyroxene, plagioclase, amphibole, and quartz. whole rock geochemical data reveal the calc-alkaline nature of volcanic rocks from kuh-e- band-siah. the chondrite and primitive mantle normalized diagrams of the studied rocks show that these rocks have been enriched in lree and lile and have been depleted in hfse. the negative anomalies of ti, nb, and ta show that the studied samples are probably formed in a subduction zone and their similarity to volcanic rocks of continental arcs or convergent margins. the geochemical and tectonic setting studies of these rocks suggest that the parental magma has been derived from the partial melting of less than 15% of a metasomatized spinel lherzolite of lithospheric mantle.