خیّام: ساقی خردمندان

حکیم خیّام نیشابوری، ستارۀ تابناک آسمان علم و حکمت و ادب ایران‌زمین، به‌واسطۀ آثار علمی و حکمی و رباعیّاتی که از خود بر جای گذاشت نام خود را برای همیشه در تاریخ جاودان کرد. در بیان حکمت و دانش و شعر خیّام اُدبا و حُکما و عُرفا بسیار داخته‌اند، امّا اهل ریاضیات سخن نگفته‌اند یا دست‌کم بسیار کم سخن گفته‌اند، تا‌جایی‌که ذهن ریاضی‌ورزیده و خردمند خیّام تحت‌الشّعاع اندیشه‌های مستانه و خوش‌باشانۀ او قرار گرفته ‌است. آن شادمانگی که خیّام از آن سخن می‌گوید، نه از سرِ احساس و هیجان، که از سرِ عقل و تامّل است، چراکه تعقّل و تغزّل در کنار هم حیات‌بخش است. اگرچه همگان را از میکدۀ خیّامِ حکیم سهمی ا‌ست، لیکن بیشترین بهره از آنِ خردمندان است. به‌راستی خردمندانِ طربناک میراث‌داران حقیقی خیّام‌اند، چه از نگاه آنان خیّام ساقی مِیخانۀ حکمت است، ساقی‌ای که بادۀ خوشی و طرب را در جام‌های اندیشه و حکمت پیشکش می‌کند. باید یک ریاضی‌کار باشی، با طبعی سرخوشانه، تا بتوانی طعم بادۀ ناب حکیم را عمیقاً درک کنی. یک دست جامِ طرب و یک دست جعدِ خرد می‌تواند سرخوشانه‌ای اندیشناک چونان ضیافت خیّام را آرزو کند، هر‌یک از این دو دست نباشد آرزو محال می‌شود.

khayyam: saki of the wise men

khayyam was the distinguished mathematician، astronomer، philosopher and poet. he is probably most famous for his poem titled rubāʿiyāt. the happiness that khayyam talks about is not from emotions and excitement، but from thought and wisdom. although everyone benefits from the khayyam's tavern، the wise men benefit the most. indeed، the mirthful wise men are the true inheritors of khayyam; from their point of view، khayyam is the saki of the tavern of wisdom، who offers the wine of happiness in the goblets of wisdom.